PUR is de laatste tijd veelvuldig in het nieuws geweest. Wel schadelijk, niet schadelijk? Er komen namelijk steeds meer klachten binnen van mensen die aangeven dat het door het PUR-schuim in hun woning komt. Zelfs Q-music besteedde er gisteren uitgebreid aandacht aan. Cabaretiers Edo Berger en Jasper de Vries maakte ‘Purschuim de Q-musical’ in de ochtendshow van Mattie & Wietze; een nummer geweid aan purschuim. Maar hoe zit het nu precies met PUR en welke verhalen moeten we geloven?

Door Yildiz van den Elzen

PUR-schuim is een isolatiemateriaal dat wordt gebruikt onder daken, in spouwmuren en in kruipruimten onder houten en betonnen vloeren om bestaande woningen en gebouwen energiezuiniger te maken. Het wordt al minstens dertig jaar gebruikt maar er wordt tegenwoordig hevig getwijfeld of we het materiaal nog langer moeten gebruiken.

PUR levert geen gevaar op voor de gezondheid

De VLK, de branchevereniging van de Nederlandse lijm- en kitindustrie, liet begin dit jaar middels een persbericht weten dat ‘het gebruik van PUR-schuim in bussen zonder gezondheidsrisico is, mits elke gebruiker de veiligheidsinstructies op het etiket opvolgt’. Maar PUR-schuim in bussen moet niet verward worden met spray foam. PUR-schuim in bussen bestaat uit één component PUR-schuim, spray foam daarentegen bestaat uit twee componenten.

En juist die laatste is de afgelopen tijd meerdere malen in het nieuws gekomen door gezondheidsklachten na onjuist gebruik. De componenten van de spray foam worden op de plaats van de bouw gemengd, wanneer dit in onjuiste verhoudingen gebeurt kunnen er gezondheidsklachten ontstaan. Die mogelijke gezondheidsrisico’s van een verkeerde omgang met PUR is al langere tijd bekend, zegt consumentenvereniging Eigen Huis. Maar toch meldt de site dat ‘er geen redenen zijn om aan te nemen dat PUR-isolatie bij correcte en deskundige toepassing schadelijk is voor de gezondheid’.

Cees Pille, branchecoördinator van VLK, is teleurgesteld dat de media alle PUR-schuim over één kam scheert. “Polyurethaanschuim heeft tal van toepassingen in matrassen en stoelbekleding. In deze producten is PUR-schuim ongevaarlijk, omdat het reeds in de goede verhouding is gemengd. PUR-schuim in bussen draagt juist bij aan een duurzame woning. Het verlaagt het energieverbruik en voorkomt vocht en tocht.” Ook onderzoeksinstituut TNO stelt vast dat PUR of vloerisolatie met PUR geen gevaar oplevert voor de gezondheid. Het instituut hield een onderzoek in zeventien huizen. Daar werden stoffen gemeten die uit PUR afkomstig zijn, maar volgens TNO is de concentratie van die stoffen zo laag dat ze niet gevaarlijk kunnen zijn.

PUR is wel degelijk gevaarlijk

Ondanks deze conclusies (TNO heeft in maart ook al geconcludeerd dat PUR niet gevaarlijk zou zijn) is er begin dit jaar een meldpunt voor purslachtoffers geopend. Bij de GGD zijn ook al enkele tientallen huishoudens bekend waarvan de leden klachten hadden die kunnen worden toegeschreven aan PUR-vloerisolatie.

Maar is een meldpunt voor slachtoffers niet te overdreven voor ‘enkele tientallen’ slachtoffers? Blijkbaar niet. Na de lancering van het meldpunt in februari dit jaar zijn er al tweehonderd meldingen binnengekomen. Volgens oprichter Roger Koeijvoets komt dit doordat er steeds meer aandacht komt voor de klachten vanwege PUR-isolatie. “Mensen weten nu waar ze terecht kunnen voor hun klachten; irritatie van de ogen, neus en keel, hoofdpijn en bijvoorbeeld kortademigheid, vermoeidheid en huidirritatie. Doktoren stelden nooit een diagnose vast die te maken had met PUR, en dat terwijl de enige oplossing voor de kwaaltjes is, het huis verlaten. Nu het onder de aandacht komt, weten mensen beter wat ze kunnen doen.” Het doel van het meldpunt staat dus vast: de PUR-industrie er bewust van maken dat het gebruik van het isolatiemateriaal wel degelijk gevaarlijk kan zijn.

De reden dat PUR wel degelijk gevaarlijk kan zijn ligt voornamelijk aan de manier waarop het aangebracht wordt. Er zijn verschillende manieren om klachten te voorkomen. Zo zijn bedrijven verplicht om de bewoners te adviseren om het huis te verlaten zolang de isolatiewerkzaamheden plaatsvinden. Dit tot twee uur na de beëindiging van de werkzaamheden. Ook moet er een sticker aangebracht worden op het kruipluik waar de PUR is aangebracht. Louis Verschoor, medisch specialist, stelt in het vakblad Medisch Contact vast dat deze maatregelen in de praktijk bijna niet, of in ieder geval onvoldoende, worden nageleefd.

Tot nu toe heerst er nog veel onenigheid en onduidelijkheid over PUR, al wordt er steeds meer aandacht aan besteedt. Minister Blok (Wonen) heeft aan de Tweede Kamer laten weten voorlopig geen verbod te willen op het gebruik van PUR maar is van mening dat de richtlijnen voor de isolatiebedrijven aangescherpt zullen worden. Wordt ongetwijfeld vervolgd.