Ooit was roken een stoere aangelegenheid en goed voor je imago. Maar als het aan de medewerkers van Clean-air Nederland ligt, zal dit straks enkel een herinnering zijn. Van een rookverbod in de horeca, naar een rookverbod op de terrassen, tot een rookverbod in je eigen tuin. Zijn we op weg naar een rookvrije samenleving?

Ontwikkeling

Sinds begin jaren 80 worden de Nederlandse media bestookt met anti-rook campagnes van STIVORO. Het begon met onschuldige reclames, waarin de boodschap duidelijk het overbrengen van kennis was. De rokers moesten zich meer bewust worden van de schade die roken kon toebrengen aan je gezondheid. Geen dwingende toon, geen verbod, alleen maar informatief. Tegenwoordig geen waarschuwend vingertje meer, maar de target is: ‘Stop met roken!’.

Tabak heeft daardoor een negatieve lading, ‘bekroond’ met het algeheel rookverbod in de horeca dat op tien oktober 2014 van kracht ging. Nu richt ‘rookvrij Nederland’ zich zelfs op de privé situaties van rokers. Geen sigaret meer op je balkon of in de tuin, is de bedoeling. Niemand wilt toch naast iemand wonen die om de paar minuten rook staat te blazen naar jouw schone, frisse ramen?

Cijfers

In de grafiek hieronder zijn de cijfers van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistieken), onder andere gepubliceerd door het Trimbos Instituut. Het percentage aantal rokers in 2014.
Het aantal dagelijkse rokers van 12 jaar en ouder lag op 19%.
Het aantal rokers van 12 jaar en ouder dat wel eens een sigaret opstak was 25%
De mannen roken meer dan vrouwen. 28% van de roker in 2014 is man tegenover 22% van de vrouwelijke roker.
In de leeftijd van 20 t/m 30 jaar wordt het meest gerookt: 37% lust een sigaretje.
(Bron cijfers: http://www.rokeninfo.nl/publiek/cijfers/hoeveel-mensen-roken)


‘’Het is rokertje pesten, wat deze Tuintaliban doet’’

Ton Wurtz rookt zelf niet, maar is wel voorzitter van Stichting Rokers Belangen. Met zijn stichting probeert hij een brug te vormen tussen rokers en niet-rokers. ”Ik vind het belangrijk dat mensen vooral met elkaar communiceren. Of je nou rookt of niet, probeer er gezamenlijk uit te komen’’, vindt Wurtz. Stichting Rokers Belangen vindt het maar niks dat er vergaande ideeën worden geopperd zoals het verbieden van roken op het balkon of in de tuin.

Anti-rookclub Clean Air spant een rechtszaak aan, om een rookverbod in de tuin te realiseren. De club hoopt dat de rechter een gelijke uitspraak zal doen als in Duitsland, waarbij een ouder echtpaar in het gelijk werd gesteld. Zij hadden last van hun rokende buurman op het balkon. “Los het gezamenlijk op. Het is een beetje rokertje pesten op dit moment wat deze Tuintaliban doet’’, vervolgt Wurtz. Hij verwacht dat de stap naar de rechter van Clean Air op weinig succes kan rekenen.

‘’Ik kan mij niet voorstellen dat dit door de rechter toegepast of gehonoreerd zal worden. Je pakt hier veel mensen mee. Daarnaast gaat het om roken in de privésfeer en dat is naar mijn idee in strijd met de grondwet. Alles is vuil en schadelijk. Autogassen, fabrieken, vuilnis enzovoorts. Waar houdt het op? Zo kunnen we wel aan de gang blijven, het ene conflict is net pas opgelost en de volgende staat alweer voor de deur’’, concludeert Wurtz.

‘’Mijn tuin, mijn regels’’

Het wordt in sommige huishoudens steeds meer een gewoonte om niet meer binnen te roken. Juist om het thuis wat frisser te houden, wordt ervoor gekozen om buiten te roken. Michelle van Reewijk woont sinds een jaar met haar man in een nieuwbouwwijk. “Het is onzin dat ik in mijn eigen tuin niet mijn regels mag bepalen. Wat ik doe in mijn tuin is mijn eigen verantwoordelijkheid. Mijn tuin mijn regels’’, vindt Van Reewijk. Clean Air noemt het roken op balkon naast een kinderkamer misdadig. Belachelijk, zegt Van Reewijk. ’’Het is wel erg makkelijk om de roker de schuld te geven. In sommige gevallen kies je er ook voor om je kinderkamer daar te plaatsen, daar kan je je ook in bedenken’’, aldus Van Reewijk.

Afdekken

Is er dan geen gulden middenweg om de roker op een andere manier van de sigaret af te helpen? Wurtz stelt om de tabak uit de handel te halen, als rookvrij Nederland een stoere actie op touw wil zetten. Albert Heijn Eindhoven voegt inmiddels de daad bij het woord en heeft sinds oktober het tabak bij de AH afgedekt. Albert Heijn hoopt daarmee zijn bijdrage te leveren aan de maatschappelijke wens, maar komt de roker tegemoet door tabak wel gewoon te blijven verkopen.

Veel effect zal dat niet hebben, denkt Van Reewijk. ‘’Ze kunnen het afdekken, verstoppertje spelen of onzichtbaar maken; tabak en sigaretten zijn altijd wel te krijgen. Ik ga straks netjes mijn afval scheiden. Anders komt straks ook nog de milieupolitie aan de deur.’’