Door Iris Wetzels

De Nobelprijs voor natuurkunde werd uitgereikt aan de Japanner Takaaki Kajita en de Canadees Arthur B. McDonald. Zij hebben ontdekt dat neutrino’s massa bezitten.

Een neutrino is een ongeladen elektrisch deeltje. Voorheen werd altijd gedacht dat zij geen massa bevatten. Door het onderzoek van de twee professoren bleek dat dit wel het geval is. Hierdoor kunnen zij ook van type veranderen. Voor het onderzoek werden neutrino’s uit de bovenlaag van de atmosfeer bestudeerd. Deze botsen op andere deeltjes uit het heelal.

Neutrino’s kunnen in elkaar veranderen. Dit kan alleen als zij over massa beschikken. In eerdere aannames werd hier niet vanuit gegaan. De deeltjes die onderzocht zijn, waren afkomstig van de zon. ‘’Het onderzoek naar hoeveel de neutrino’s nu precies wegen en hoe ze aan die massa komen is nog in volle gang’’, zegt wetenschapsjournalist Jean-Paul Keulen.

Beslissingsproces
De winnaars werden bekend gemaakt door de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen. Voorstellen worden ingediend door belangrijke natuurkundigen en wetenschappers. Niemand kan zichzelf voorstellen. Uiteindelijk beslist het comité van de Academie onafhankelijk aan wie de Nobelprijs toegekend wordt. De prijs wordt nooit toegekend aan kersvers onderzoek. Er moet bewezen worden dat het waardevol is. Ook wordt de prijs niet uitgereikt aan overleden personen.

‘’Binnen de wetenschapswereld werd er verwacht dat Vera Rubin en Kent Ford de prijs zouden winnen’’, zegt Keulen. Ook zou er dan weer een vrouw winnen. Dit is pas twee keer voorgekomen in de geschiedenis van de Nobelprijs. Zij zouden in aanmerking komen voor de prijs voor het leveren van belangrijke donkere materie. Deze is niet te zien, maar oefent wel zwaartekracht uit op zijn omgeving.

Overzicht: Nobelprijswinnaars voor natuurkunde van de afgelopen 15 jaar.