Harde woorden kreeg Jet Bussemaker naar haar hoofd geslingerd. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap moest zich dinsdag in een debat verantwoorden over de effecten van het door haar ingevoerde leenstelsel. Vriendelijk was dat debat allerminst.

 Voorafgaand aan het debat demonstreerden een groepje studenten nog voor de Tweede Kamer. Zo legden zij de rode loper uit, symboliserend voor de studenten met rijke ouders die wel kunnen gaan studeren. Volgens de demonstranten heeft het leenstelsel, welke dit schooljaar is ingegaan, voor meer ongelijkheid binnen het onderwijs gezorgd.

Ongelijkheid

Michel Rog (CDA) deelde de mening van de studenten, waarvan enkelen hadden besloten om tijdens het debat op de publieke tribune plaats te nemen. In het eerste gedeelte van het debat richtte hij zich direct tot minister Bussemaker en confronteerde haar met de eerste negatieve effecten van het leenstelsel. Zo is dit schooljaar het aantal beginnende HBO studenten met 9000 gedaald en zijn twintig procent minder gehandicapten studenten begonnen aan een HBO studie. Ook jongeren waarvan de ouders niet hebben gestudeerd kozen minder voor een studie; 15% minder. De cijfers zijn afkomstig uit de Onderwijs Monitor. “Als u niets doet gaat u de boeken in als de minister van ongelijkheid in het onderwijs. Dankzij uw plan zullen duizenden jongeren niet gaan studeren”, aldus Rog.

Ook Jasper van Dijk (SP) had op z’n zachts gezegd kritiek op het leenstelsel van Bussemaker. “Jongeren die willen studeren moeten zich in diepe schulden steken. Ze moeten minstens 13.000 euro lenen. De ongelijkheid in het onderwijs is alleen maar groter geworden. Iedereen ziet de problemen, behalve de minister. Dit is geen leenstelsel, dit is een schuldenstelsel. Joop den Uyl zou zich omdraaien in zijn graf.”

Steun

Gelukkig voor Bussemaker was er niet alleen maar kritiek. Zo kon de minister rekenen op steun van haar eigen PvdA en de VVD. “Door de basisbeurs te laten vervallen hebben we één miljard euro extra om te investeren in onderwijs”, zegt Pieter Duisenberg van de VVD. Geld dat we anders nooit hadden gehad. Steeds meer studenten geven aan tevreden te zijn over hun onderwijs. We willen ons blijven verbeteren en werken aan onderwijs van wereldkwaliteit.”

Ook Mohammed Mohandis, net als Bussemaker PvdA’er, is te spreken over het leenstelsel. “We hadden van te voren rekening gehouden met deze cijfers. We zijn nog geen jaar bezig met dit stelsel en we verwachten dat de boel weer aantrekt.” Toch plaatste de metgezel van Bussemaker ook een kritische noot. Zo zou de minister te veel naar de VVD luisteren en minder naar haar eigen partij.

De toekomst

Aan het einde van het debat kreeg Bussemaker, die tot dan toe nog stil zat te luisteren naar de sprekers en haar aantekeningen doornam, de kans zelf nog wat zeggen over het door haar ingevoerde leenstelsel. “De invoering van het leenstelsel is sinds de jaren ’80 de grootste verandering in het onderwijs. Natuurlijk ga je daar wat van merken.”

Ze maakt zich dan ook weinig zorgen over de nadelige effecten die het stelsel tot nu toe met zich meebracht. “We verwachten voor de komende jaren alleen maar beter. Dus ik kan niet echt ingaan op de effecten die we nu zien. Pas als die structureel blijken te zijn, gaan we ingrijpen. Het is daar nu simpelweg te vroeg voor. Ik denk echter dat het alleen maar beter wordt. Ik geloof in dit systeem. We kunnen nu ontzettend veel geld investeren in het onderwijs. Het leenstelsel is de toekomst van het onderwijs.”