‘Het is niet zeker dat nepnieuws een probleem is’

May 26, 2017
68 Views

Nep-nieuws: sinds de Amerikaanse presidentsverkiezingen een veel besproken onderwerp. Studievereniging Animo van Tilburg University hield er woensdag 24 juni zelfs een symposium over. Want, hoe groot is het ‘probleem’ nou eigenlijk?

“Hoi, ik ben Gita, 22 jaar, voormalig voorzitter van studievereniging Animo (voor studenten Online Culture: art, media & society) en voorzitter van dit symposium. Ik woon in Tilburg met mijn vriend en ik heb een kat en een enorm konijn’’, zo schreef Gitta Camfferman voorafgaand aan Animo’s eerste symposium ‘Breaking The News: Fake News and its Effects’ op Facebook. “Maar hoe weet je nou of dit waar is?’’, vraagt ze aan de zaal. “Hoe controleer je dat? Hoe weet je dat ik niet lieg en geen nep-nieuws verspreid?”

”Er zijn groepen mensen die het wel geloven en daar ook naar kunnen handelen.”

Dit soort vragen worden beantwoord door drie sprekers: eindredacteur van nos.nl Sander Warmerdam, consultant en onderzoeker Mischa Coster en assistent-professor bij het departement Culture Studies van Tilburg University Piia Varis. Ze zijn uitgenodigd door hun ervaring in het werkveld. “Het onderwerp sluit goed aan bij onze studie’’, aldus Animo-voorzitter Laura Nelissen. “We komen veel nep nieuws tegen, bijvoorbeeld op social media. In college hebben we het ook gehad over de vraag of het nou een probleem is of niet.’’

Zelf vindt Laura nepnieuws wél een probleem. De studenten hier zijn wellicht kritisch, maar volgens de voorzitter geldt dat niet voor iedereen. “Er zijn groepen mensen die het wel geloven en daar ook naar kunnen handelen.’’

Nepnieuws is niet nieuw

Een probleem of niet, nepnieuws is in ieder geval geen fenomeen dat gisteren is komen aanwaaien. “Nepnieuws is er altijd al geweest, we noemden het vroeger alleen geruchten’’, aldus Warmerdam. ‘Nieuw’ is het type nieuws misschien niet, maar met de komst van het internet en social media is het bereik van deze berichten explosief gegroeid. De grote vraag is natuurlijk: geloven al deze lezers de berichten ook? Als je de 9gag-afbeelding die Varis laat zien moet geloven wel: “Your parents in 1996: ‘Don’t trust ANYONE on the internet.’ Your parents in 2016: “Freedom Eagle dot Facebook says Hillary invented aids.”

Maar hoe weet je als nieuwswebsite nou zeker of alles wat je publiceert juist is? Of, zoals Gita aan het begin vroeg: hoe controleer je dat? “Allereerst wil ik de organisatie bedanken dat ze het lef hebben om iemand van de ‘mainstream media’ uit te nodigen”, begint Warmerdam. Om er zeker van te zijn dat al het nieuws op nos.nl klopt, maakt hij gebruikt van een stappenplan. De eerste, en misschien wel de belangrijkste, stap luidt: geloof niks meteen.

Een probleem?

“Of er echt een probleem is weet ik niet, maar mijn gevoel zegt dat het niet goed zit”, aldus Mischa Coster. Hij besluit het symposium met een positieve noot te eindigen. “Maar het kan mensen natuurlijk ook slimmer maken, omdat ze moeten bepalen wat wel en niet echt is.”

“Toen ik me aan het voorbereiden was voor dit symposium, dacht ik: waarom ga ik er vanuit dat het een groot probleem is? Het wetenschappelijke bewijs daarvoor ontbreekt”, zegt Varis wanneer de studenten na afloop vragen mogen stellen. Een student uit de zaal vraagt of het niet naïef is om te denken dat er geen probleem is. Sander Warmerdam concludeert dat nepnieuws zelf het probleem niet is. “De mensen die het verspreiden en anderen proberen te manipuleren: zij zijn het echte probleem.”

You may be interested

Medicinale ket voor Jan met de pet
Uncategorized
38 views
Uncategorized
38 views

Medicinale ket voor Jan met de pet

Tijn Swinkels - November 17, 2017

De geschiedenis van de drugs Hoelang men al drugs als medicijn gebruikt, weten we niet precies. De eerste puur chemische…

Nog steeds een taboe op vrouwen in de Katholieke kerk
Nieuws
50 views
Nieuws
50 views

Nog steeds een taboe op vrouwen in de Katholieke kerk

Tesla van den Berg - November 17, 2017

Door: Tesla van den Berg en Silke Nissingh De man werkt en de vrouw zorgt thuis voor de kinderen; dit…

Burn-out: waarom lopen studenten een verhoogd risico?
Nieuws
31 views
Nieuws
31 views

Burn-out: waarom lopen studenten een verhoogd risico?

RikvanVegchel - November 17, 2017

Werkdruk, stress, financiële onzekerheid en de constante afleiding van de smartphone. Voor studenten wordt het er niet makkelijker voor en…