Potter na 20 jaar nog steeds niet uitgetoverd

June 2, 2017
54 Views

Het is feest voor Harry Potterfans. Op 26 juni is het twintig jaar geleden dat het allereerste boek, De Steen Der Wijzen, in de boekwinkels verscheen. En het bleef niet bij dat ene boek over deze tovenaarsleerling. In twintig jaar groeide Harry Potter uit tot een community, een way of life zelfs voor sommige fans. Hoe krijgt deze fantasyreeks het voor elkaar om zo’n lange periode enorm populair te worden en blijven? Wat is de magie achter Harry Potter?

 26 juni 1997. De dan nog onbekende schrijfster J.K. Rowling brengt haar eerste boek uit over een Britse jongen die vertrekt naar de tovenaarsschool Zweinstein. Eerder al is het verhaal geweigerd door een aantal andere uitgeverijen en het boek is dan ook niet direct een bestseller. Binnen een jaar groeit het echter uit tot een enorme hit. Er komen vervolgversies waarvoor mensen ’s nachts bij de boekenwinkel kamperen en alle zeven delen uit de boekenreeks krijgen een even succesvolle verfilming. Hoe is dit Potter-imperium door de jaren heen ontstaan?

 

 

In die twintig jaar zijn er verschillende soorten liefhebbers ontstaan. Je hebt mensen die alle delen van de boekenreeks in hun kast hebben staan, je hebt fans die wat merchandise op hun kamer verzameld hebben én je hebt mensen die met een verkleed en met een toverstokje in de hand naar Harry Potterbeurzen gaan. Wat drijft hen en hoe is het gesteld met de Pottergekte in het nuchtere Nederland?

Harry Potter video from Naomi Kokkes on Vimeo.

De expo is Utrecht is slechts een klein deel van de kolossale filmsets en decorstukken die zijn gebruikt. Wie echt midden in de Harry Potter-manie wil zitten kan een bezoekje brengen aan de Warner Bros Studios in Londen. Hier zijn namelijk de “Making of Harry Potter” tours te vinden.

  • Voor wie geen genoeg kan krijgen van Harry Potter is een enkeltje Londen misschien een goed idee. Daar staan namelijk de Warner Bros Studios, met 'The Making of Harry Potter'. Een drie uur durende tour langs alle filmsets en decorstukken. Harry Potter-fan Robin van Melis bezocht de studio's vorige week.
  • Robin vertelt: "Ik ben fan sinds de eerste film uitkwam. Ik moet bekennen dat ik de boeken nooit gelezen heb, máár ik heb wel alle films meerdere keren in de bioscoop gezien."
  • Robin vertelt verder: "De eerste film is mijn favoriet. Daar is geen speciale reden voor, ik vind het gewoon leuk dat iedereen nog zo klein is."
  • De levensgrote spin Aragog uit de tweede Harry Potter-film. Mensen met een angst voor spinnen kunnen dit stukje van de tour beter even skippen.
  • "Ik denk dat Harry Potter zo populair is omdat je meegroeit met de personages. Daarnaast waren het voor die tijd hele goeie special effects voor een film."
  • "Ik denk dat de films zo'n succes zijn door goede timing. Ze kwamen vaak uit rond de kerst, en doordat de boeken zo'n enorme hype waren, liften de films mee op dat succes," zegt Robin.
  • Robin legt het verschil uit tussen de expo en de studio tours: "De expo bestaat voornamelijk uit kleding en een aantal decor stukken. In Londen heb je complete sets, huizen en nog meer attributen. Het is vijf keer zo duur als de expo, maar ook vijf keer zo leuk."
  • Een maquette van het Zweinstein kasteel. Het model is gebruikt vanaf de vierde film, daarvoor werd er gefilmd op de universiteit van Oxford.
  • Mocht je na drie uur ronddwalen door de toverwereld dorst hebben gekregen, dan kun je in de studio's terecht voor een koud boterbiertje.

De waaromvraag blijft. Van fans weten we inmiddels waar hun liefde voor de tovenaar vandaan komt maar waarom nou juist deze reeks? Andere fantasyverhalen als The Hunger Games en The Lord of the Rings sloegen ook enorm aan maar bereikten nooit het level dat J.K. Rowling wel wist te bereiken. Volgens hoogleraar literatuurstudies aan de universiteit van Tilburg Helga van Lierop-Debrauwer heeft dit ook te maken met de tijd waarin de verhalen gepubliceerd werden. “In de jaren negentig was er een enorme opleving van het genre fantasy. De boeken over The Lord Of The Rings werden weer populair en onder de Nederlandse kinderen kwam Paul van Loon op als griezel- en fantasyschrijver.” Volgens Van Lierop-Debrauwer kwam dit vooral doordat we met z’n allen steeds minder religieus werden. “De kerk werd veel minder belangrijk in de samenleving maar mensen blijven altijd de behoefte houden om in ‘iets’ te geloven. Om weg te kunnen vluchten uit de dagelijkse realiteit. De fantasyverhalen boden een redelijk alternatief.”

 Slimme marketingman

Het feit dat Harry Potter zijn collega’s uit The Lord Of The Rings en The Hunger Games is voorbij gevlogen heeft volgens Van Lierop-Debrauwer vooral te maken met hele slimme marketing. “Bij het eerste boek was dit natuurlijk nog niet het geval, dat was gewoon oprecht heel erg goed. Daarna heeft er een hele slimme marketingman brood in gezien die er een hele hype omheen is gaan bouwen. Op een gegeven moment was het vooral nog de hype die mensen dreef de vervolgen te kopen, niet alleen meer de boeken zelf.”

Allemaal een beetje Harry

Volgens hoogleraar Van Lierop-Debrauwer is het niet alleen het kunnen identificeren met de hoofdpersoon wat een rol speelt. “Deels wel hoor, het is niet alleen die tovenaarsleerling die op een bezem vliegt op Zweinstein. Harry Potter switcht ook regelmatig naar de ‘gewone’ wereld waar het een gewone jongen met problemen is die niet altijd gewaardeerd wordt. Daar kunnen jongeren zich wel in herkennen.” Ook wensvervulling speelt een belangrijke rol. Over Harry Potter kun je niet bepaald zeggen dat hij een saai leven heeft en veel mensen zijn ook op zoek naar een stukje spanning in hun eigen leven. “Ga jezelf maar na. Vroeger wilden we allemaal een beetje Pippi Langkous zijn. We wisten dat het niet kon, niemand kan bijvoorbeeld zo sterk zijn maar we droomden er wel van. Zo is iedereen ook een beetje Harry Potter.”

Niet alleen voor de jeugd

In eerste instantie bracht J.K. Rowling de verhalen over de avonturen op Zweinstein uit als kinderboeken. Door de jaren heen kwamen er echter ook steeds meer volwassenen die graag op de hoogte bleven van Harry’s ontwikkeling. Dat laatste is precies een van de redenen die het verhaal zo interessant maken voor volwassenen. “Bij het begin van de reeks is Harry echt nog een kind, aan het einde een jongvolwassene. Die ontwikkeling wordt heel goed weergegeven in het boek en dat interesseert mensen. Daarnaast is hij niet de klassieke superheld, hij maakt fouten en heeft het kwaad ook een beetje in zich. Voor de echte literatuurkenners zitten er nog een paar verwijzingen in naar andere boeken, bijvooorbeeld naar Mathilda van Roald Dahl”, aldus Van Lierop-Debrauwer.

Allemaal redenen waardoor ook volwassen massaal aansloegen op Harry Potter. De Harmonie, uitgever van de Nederlandse boeken en Jan Meng, de stemacteur achter de luisterboeken maakten het van dichtbij mee. Hadden zij door welke impact dit verhaal had en hoe groot het zou gaan worden? Raad jij welke stemmen Jan Meng doet in de audio?

Antwoorden: Dobby de huiself, Knijster de Huiself en professor Snape.

26 juni mag het personage Harry Potter officieel twintig kaarsjes uitblazen. Wil je graag weten op welke Zweinstein afdeling jij thuishoort? Doe de quiz!

Image Credits: Robin van Melis.

You may be interested

VIDEO: ‘Lekker Hema’ nieuw foodconcept
Life&Style
15 views
Life&Style
15 views

VIDEO: ‘Lekker Hema’ nieuw foodconcept

Luca de Louw - September 22, 2017

Donderdag 21 september gooide de Hema in Tilburg haar 'nieuwe' duren open. Het is de eerste in Nederland met een…

Wordt de nieuwe paal hufterproef?
Life&Style
19 views
Life&Style
19 views

Wordt de nieuwe paal hufterproef?

Noortje de Vries - September 22, 2017

Na een avond stappen fiets je naar huis en bots je tegen een fietspaal. Hup, daar is een slag in…

Allemaal de kroeg in
Life&Style
17 views
Life&Style
17 views

Allemaal de kroeg in

Tijn Swinkels - September 22, 2017

De kroegen lopen leeg. Althans, dat zegt een onderzoek dat GfK uitvoerde voor Koninklijke Horeca Nederland (KHN). Door die leegloop…