Catalonië onafhankelijk: Economisch haalbaar?

Een nieuw land oprichten kan economisch moeilijk zijn. Als Catalonië onafhankelijk wordt zal het niet meer lid zijn van de Europese Unie en de Schengenzone. Dat betekent import- en exportheffingen, een nieuwe munt en douane bij de grens. De landen in de Europese Unie hebben gezegd Catalonië niet als onafhankelijk land te erkennen. Is het voor Catalonië economisch haalbaar zonder de EU?

 

Nieuwe munt

Elisenda Paluzie i Hernández is hoogleraar Economische theorie aan de Universiteit van Barcelona. Ze heeft onder andere een boek geschreven over de economische levensvatbaarheid van een onafhankelijk Catalonië.

“Ten eerste geloof ik niet dat Catalonië voor altijd wordt uitgesloten van de EU. Er staat niets in het verdrag van Lissabon over wat er gebeurt als een gebied onafhankelijk wordt van een EU-lid. Het is een kwestie van politieke wil. Catalonië voldoet al aan alle Europese wetgeving”, begint Paluzie. Het verdrag van Lissabon is een Europees verdrag om de Europese Unie democratischer en beter bestuurbaar te maken. “Maar zelfs als dat wel gebeurt betekent het niet dat we de euro niet kunnen gebruiken. Niemand wil een nieuwe munt. Het probleem dan is voor de banken, omdat ze toegang moeten hebben tot de liquiditeit van de ECB.”

Toegang hebben tot de liquiditeit van een bank is belangrijk om contant geld te krijgen. Om die reden zijn de hoofdkantoren van de twee grootste banken van Catalonië verhuisd naar andere regio’s in Spanje. Er is ook een andere optie. “Een land dat niet lid is van de EU kan een monetair verdrag sluiten met de ECB. Dan heb je toegang tot de liquiditeit van de bank zoals je die zou hebben als je in de eurozone zou zitten. En om zo’n verdrag te tekenen heeft Spanje geen vetorecht en heb je geen unanimiteit nodig, in tegenstelling tot wanneer je lid zou willen worden van de EU”, licht Paluzie toe. De kans is groter om zo’n verdrag te sluiten wanneer landen geen vetorecht hebben.

Vrije markt

Binnen de Europese Unie kun je vrij handelen. Je betaalt geen import- en exportheffingen. Als Catalonië onafhankelijk wordt, moeten ze die dan wel gaan betalen?
“Ook landen buiten de EU kunnen met de EU handelen zonder heffingen door afspraken. Deze kunnen gemaakt worden via de EFTA (European Free Trade Alliance)”, vertelt ze. EFTA is in vrije handel met de Europese Unie. Om hieraan mee te doen hoeven alleen Noorwegen en IJsland je te accepteren.

“Het is aan beide kanten voordelig om geen import- en exportheffingen te hebben op handel met Catalonië. Catalonië koopt meer van de EU dan dat het aan de EU verkoopt. Dus zelfs als Spanje een veto uitroept tegen Catalonië om in de EU te komen, is het voor Europa niet interessant om belastingen en tarieven op Catalaanse handel te zetten”, aldus Paluzie.

Bedrijven vertrekken uit Catalonië

Veel bedrijven zijn weggegaan uit Catalonië sinds het uitroepen van de onafhankelijkheid. De redenen zijn zowel politiek als economisch. “In Catalonië hebben we ongeveer 300.000 grote bedrijven. 1800 daarvan zijn vertrokken. Maar op dit moment hebben ze alleen nog maar hun legale hoofdkantoor verplaatst. De uitvoerende bedrijven zitten nog in Catalonië. Er zijn dus geen banen kwijtgeraakt door deze verhuizing”, begint ze. “Sommige bedrijven vertrekken wellicht om politieke redenen. Bedrijven waarvan de eigenaar zich erg Spaans voelt en geen onafhankelijk Catalonië wil”, vertelt ze als eerste reden.

“Maar andere bedrijven verhuizen vanwege een commerciële boycot. Er gaat een lijst rond bij Spaanse consumenten met producten die Catalaans zijn. Bedrijven verplaatsen zich naar andere regio’s in Spanje om van die lijst te komen”, legt Paluzie uit.
“Daarnaast worden sommige bedrijven onder druk gezet door Madrid. Dat zijn de bedrijven die gereguleerd worden door de overheid en daar afhankelijk van zijn. Zij moeten zich verplaatsen van de overheid om contracten te behouden.”

“Het probleem is niet de levensvatbaarheid van de Catalaanse economie. Het probleem is represailles, boycotten en de transitie. De kosten van de transitie gaan omhoog omdat Spanje niet wil onderhandelen. Het probleem is niet onafhankelijkheid, het probleem is de onwil van Spanje om te overleggen”, sluit Paluzie af.

You may be interested

Kerststad Valkenburg: de beste van Europa
Life&Style
6 views
Life&Style
6 views

Kerststad Valkenburg: de beste van Europa

Noah Raeven - december 10, 2017

Valkenburg is uitgeroepen tot kerststad van Europa 2018. Dat is natuurlijk heel wat voor een stadje met minder dan 100.000…

Nominaties liever dicht bij huis
Sport
10 views
Sport
10 views

Nominaties liever dicht bij huis

Adinda de Koster - december 10, 2017

Matwé Middelkoop, professioneel tennisser sinds 2002, hecht waarde aan het jaarlijkse sportgala in Breda. Ondanks het geen internationaal event is,…

Chocolade sprinkhanen, geroosterde meelwormen en gebakken krekels
Life&Style
14 views
Life&Style
14 views

Chocolade sprinkhanen, geroosterde meelwormen en gebakken krekels

Tess Mutsters - december 10, 2017

Dr. Patricia Stevens kreeg zes jaar geleden interesse in het eten van insecten, na een studie in de richting van…