Hoe verandert de journalistiek?

november 17, 2017
96 Views

De teloorgang van de huidige media nadert. De houdbaarheidsdatum van de enkeling die nog abonnee is, bepaalt hoe lang de papieren titel nog te leven heeft. Als traditionele media-titels verdwijnen, krijgt de burger het voor het zeggen.

In 2015 publiceerde de Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SVDJ) het onderzoek: ‘Anders nog nieuws?’, waarin een kijkje wordt gegeven in het journalistieke landschap van 2025. Vier scenario’s komen hierin naar voren: Wisdom of the Crowd, A Handful of Apples, The Shire en Darwin’s Game.
Wie de reacties op artikelen die gedeeld zijn op Facebook leest, zou kunnen aannemen dat Wisdom of the crowd het meest logische scenario is. De burger weet namelijk beter wat er speelt dan iemand achter zijn bureau.
Maar in landen, zoals Rusland en Noord-Korea is A Handful of Apples denkbaarder, daar bepalen de regering en een paar grote bedrijven namelijk het nieuws.
Volgens futuroloog en auteur Maurits Kreijveld en voormalig De Groene Amsterdammeruitgever Teun Gautier ligt het zelfs nog anders: de toekomst is micropayment. Bedrijven zoals Reporters Online en De Coöperatie zijn voorbeelden van bedrijven die al vooruit kijken.


Burgerjournalistiek

In het eerste scenario van de SVDJ wordt gesproken over de burger als journalist. In beperkte mate gebeurt dit al langer. Nieuwsredacties halen hun nieuws binnen via sociale media. Twitter en Facebook zijn goede manieren om te zien wat er onder het volk speelt. Filmpjes en foto’s worden gebruikt om stukken te versterken en de burger krijgt een eervolle vermelding. Gratis nieuws dus.
“Maar”, zegt Kreijveld, “ik geloof er niet in dat we allemaal massaal burgerjournalisten gaan worden. De vraag is dan namelijk of je genoeg mensen kan krijgen die zich druk willen maken over de journalistiek.” Dat het internet krachtiger is geworden is zeker volgens Kreijveld en Gautier. Beiden geloven dat hard nieuws en onderzoeksjournalistiek belangrijker gaat worden. Kreijveld wijt dit aan al het fakenews dat in de rondte gaat. “Maar ook de kwaliteit van de journalistiek moet omhoog.”, aldus Gautier. “Als een lezer tien minuten aan een stuk besteed, wil hij kwaliteit en dat de auteur echt verstand van zaken heeft. Niet iemand die elke week een ander onderwerp behandelt. Specialisatie is hierin de key.”

Hoewel gratis nieuws makkelijk is en veel gelezen wordt, is het ook vermoeiend. “Mensen willen nieuwe dingen lezen. Niet een bericht van het ANP dat op verschillende manieren geschreven is door de redacties. Daar willen ze niet meer voor betalen. Maar nogmaals: zelf aan de slag gaan, gaat niet in grote maten gebeuren”, zegt Kreijveld.
Een aanname die gemaakt kan worden is dat men door de hoeveelheid gratis nieuws eerder een abonnement zouden nemen op kwaliteitsnieuws. Maar geld kan maar een keer uitgegeven worden en abonnementen bij verschillende kranten is te duur voor velen. “We zijn opgegroeid met de mindset dat we alles kunnen krijgen.” Dat verklaart waarom men paywalls probeert te omzeilen.
Ook reflecteert Kreijveld terug op het onderbewust zijn van het gebruik van bronnen bij onder andere jongeren. “Een groot deel van de jongeren is zich niet bewust dat we heel de dag door het nieuws beïnvloed worden. De reden hiervoor is omdat teruggaan naar de bronnen lastiger is geworden. Vroeger ging je naar de bibliotheek om iets op te zoeken of keek je in een encyclopedie.” Dit wordt gedeeltelijk beaamt door Gautier: “Als ik kijk naar hoeveel bronnen per dag ik lees zijn dat er rond de dertig.”

De Coöperatie
Gautier: “Darwin zei ooit: ‘Het is niet de sterkste die het overleefd maar degene die zich het beste aanpast.’ Daarom gaat de institutionele media het niet overleven. Het innovatieve vermogen is gewoon echt slecht daar. Neem Rob Wijnberg die ontslagen is omdat zijn ideeën niet binnen het bedrijf paste. De vaste banen in de journalistiek zijn sowieso weg. De nieuwe generatie moet het daar niet zoeken.”
Dit prototype van denken is de drijfveer achter De Coöperatie. “Bij de Nieuwe Revu hadden ze ooit 80 man op de redactie, daar is nog een kernredactie van acht medewerkers en een leger aan freelancers van over. Freelancers mogen eerst een idee gaan pitchen, dan twee weken wachten, een stukje tikken voor 200 euro en kunnen vervolgens 60 dagen gaan wachten op hun uitbetaling.”
Volgens Gautier heeft nog niemand het in de gaten maar De Coöperatie heeft al 15 auteurs in dienst die leven van de verdiensten via De Coöperatie. “Daarom zeggen wij tegen freelancers: ‘Publiceer lekker zelf.’ Als jij expert bent op het gebied van iets dan publiceer je het zelf. Je gebruikt Facebook voor de media-aandacht, gooit er een Blendlebutton op en je geld komt binnen.”

In totaal heeft De Coöperatie nu rond de 700 leden en 650 auteurs bij Reporters Online.Niet alle verhalen gaan ook daadwerkelijk viraal merkt Gautier. “We hadden een verhaal over het seksleven van Katja Schuurman. Dat gaat vanzelf wel lopen, dachten wij. Maar mensen lezen dat liever bij de kapper. Terwijl de stukken die het echt goed doen, de journalistiek indringende stukken zijn. Artikelen die echt iets toevoegen, daar willen mensen voor betalen.”
Door dit systeem wordt de auteur ook bewuster van zijn toegevoegde waarde. Zijn inkomen is namelijk afhankelijk van de mate waarin het artikel waardevol is. Het is een zelfwerkend beloningsysteem: als je een heel goed stuk schrijft dan krijg je heel veel geld, is het niet zo: dan verdien je niks.
“Als je dan als De Coöperatie gaat functioneren neem je heel veel dingen in je eigen handen. Wanneer we internationaal gaan, hebben we dadelijk 10.000 man.
De strijd valt dan ook weg, het is hier echt gezellig en iedereen verlengt en versterkt elkaar.
Het oude model is: je hebt een uitgever die koopt stukken van journalisten en exploiteert die dan, dus de journalist is in dienst van de uitgever.
Bij ons is het andersom: Wij zijn in dienst van de journalist/auteurs. Die komen met een idee en ik help dan met pitchen, publiceren etc. Het lukt niet altijd maar dat is het uitgangspunt.
Je bent dan helemaal je eigen ondernemer.”

Micropayment
Volgens Gautier en Kreijveld zullen we in de toekomst dus vooral zelf bepalen wat en hoeveel we zien en lezen.  Een Spotify 2.0 waarbij je ook kan volgen wat mensen die jij interessant vindt lezen.
De oplossing daarvoor zou micropayment zijn, een online portemonnee die je bij alle titels kan gebruiken. Wil jij alleen dat stukje van die aflevering zien of dat artikel lezen? Dan kan dat zonder dat je voor elke site een apart account hoeft te maken.

You may be interested

Kerststad Valkenburg: de beste van Europa
Life&Style
9 views
Life&Style
9 views

Kerststad Valkenburg: de beste van Europa

Noah Raeven - december 10, 2017

Valkenburg is uitgeroepen tot kerststad van Europa 2018. Dat is natuurlijk heel wat voor een stadje met minder dan 100.000…

Nominaties liever dicht bij huis
Sport
14 views
Sport
14 views

Nominaties liever dicht bij huis

Adinda de Koster - december 10, 2017

Matwé Middelkoop, professioneel tennisser sinds 2002, hecht waarde aan het jaarlijkse sportgala in Breda. Ondanks het geen internationaal event is,…

Chocolade sprinkhanen, geroosterde meelwormen en gebakken krekels
Life&Style
17 views
Life&Style
17 views

Chocolade sprinkhanen, geroosterde meelwormen en gebakken krekels

Tess Mutsters - december 10, 2017

Dr. Patricia Stevens kreeg zes jaar geleden interesse in het eten van insecten, na een studie in de richting van…