Bindend studieadvies, tentamens, stage, social media, allemaal factoren die meespelen bij de ontwikkeling van prestatiedruk. “Tegenwoordig hebben studenten het gevoel dat ze op elk vlak moeten presteren en niet mogen falen”, aldus Rhea van der Dong van Interstedelijk Studenten Overleg (ISO). 

ISO is de grootste landelijke studentenorganisatie van Nederland. Zij behartigen de algemene belangen van bijna 700.000 studenten aan universiteiten en hogescholen.

Onderzoek

Jolien Dopmeijer, onderzoekster en docent op Hogeschool Windesheim, startte een onderzoek naar prestatiedruk onder studenten. Hiervoor ondervroeg zij ruim 1.800 studenten op Hogeschool Windesheim. Opvallend is dat naast prestatiedruk, 59% van de studenten sterk het gevoel heeft dat zij steeds hogere eisen aan zichzelf stellen. Dit komt doordat de druk is verspreid op meerdere vlakken.

“De druk voor studenten wordt veroorzaakt doordat er veel van hun wordt verwacht, meer dan vroeger. Op veel opleidingen moet je bijvoorbeeld vierenvijftig van de zestig studiepunten halen om door te mogen met je studie. Behalve school ervaren studenten ook nog druk uit sociale omgevingen”, vertelt Dopmeijer.

Ook denkt zij dat de thuissituatie in sommige gevallen ook een rol speelt. “Ouders leggen soms ook te veel druk op hun kinderen. Ook dat moet veranderen.”  Rhea van der Dong vertelt dat studenten en ouders misschien onbewust dezelfde druk ervaren. “Studeren is tegenwoordig duur, ook door het leenstelsel. Studenten zijn daardoor extra bang dat ze de verkeerde keuze maken. Zo zouden ze bijvoorbeeld duidelijk kunnen maken dat fouten gemaakt mogen worden.”

Aanpassen onderwijsprogramma

Op scholen is er niet genoeg aandacht voor preventie voor prestatiedruk. “Het verminderen van prestatiedruk zie ik als maatschappelijke opgave.” Tot nu toe voelt het voor studenten alsof ze nooit mogen falen.

Dit kunnen wij veranderen door middel van een gesprek aan te gaan met de studenten, maar hen ook vaardigheden aan te leren. Zoals het aangeven van grenzen en het maken van keuzes. Het biedt studenten een zekere steun.

Onderzoeksters Dopmeijer denkt dat prestatiedruk verminderd kan worden, maar daar moet nog wel aan gesleuteld worden. “Scholen moeten hun onderwijsprogramma aanpassen. Vaak zijn er drie tot vier toets momenten in een paar weken tijd. Om de druk te verlagen zouden scholen hier een toets van kunnen maken.”

Verder is het belangrijk dat studenten weten bij wie ze terecht kunnen als ze vastlopen. “Het moet voor studenten duidelijk worden bij wie ze aan kunnen kloppen en dat die persoon ook verstand van zaken heeft”, vertelt Dopmeijer. Ook bij decanen en schoolpsychologen is nog terrein te winnen op het gebied van kennis.

Nadat het onderzoek van Windesheim is gepresenteerd, zijn de partijen die aan het onderzoek hebben meegewerkt het erover eens dat er een landelijk onderzoek moet komen. Van der Dong is het hiermee eens, want er is veel aandacht voor het probleem, maar is er geen beeld van hoe groot het probleem is en op welke plekken. “Het zou dus goed zijn als we dat landelijk in kaart kunnen brengen, dan kunnen we er een actieplan voor maken.”

Bron: dokterdokter.nl
Illustrator: Pepita Aarts