Het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis doet als eerste ziekenhuis in Nederland aangifte tegen vier grote tabaksfabrikanten. De zaak loopt al vanaf 2016 nadat een aantal maatschappelijke organisaties aangifte deed tegen de tabaksfabrikanten. Maar hoe groot is de kans van slagen? En waar moet een goede aanklacht aan voldoen?

Volgens Koen Vriend, hoogleraar strafrecht van de Universiteit van Amsterdam, is het nog best lastig om zo’n complexe zaak tegen machtige bedrijven als tabaksfabrikanten rond te krijgen. “Het komt niet vaak voor dat er zo’n strafzaak wordt aangespannen. Het is vooral uniek dat zo veel partijen zich verenigen tegen de tabaksfabrikanten.”

Zware mishandeling

Vriend benadrukt dat het de zaak niet makkelijker maakt. Voor een succesvolle rechtszaak tegen de tabaksindustrie moeten de aanklagers namelijk goed naar een aantal punten kijken. “Er moet vooral aandacht besteed worden aan de specifieke aanklacht, dat is in dit geval dus zware mishandeling. Hierbij moeten ze uiteraard passend bewijsmateriaal aanleveren.”

Opzet

Vriend maakt duidelijk dat er opzet in het spel moet zijn om daadwerkelijk te kunnen vervolgen. “Dat wil zeggen dat de tabaksfabrikanten vooraf wisten dat het schadelijk is en dat toch, opzettelijk, negeerden. Dat moeten ze daarnaast ook zo naar buiten toe hebben uitgedragen.” Wanneer deze voorwaarden aanwezig zijn heb je volgens Vriend waarschijnlijk een goede zaak. “Maar niemand kan met honderd procent zekerheid zeggen of de zaak succesvol wordt.”