De dopingzaak van Chris Froome is opnieuw in het nieuws. Een hoge dosis astmamedicatie, salbutamol, wakkerde halverwege december een enorme discussie aan. De grootste vraag is of de wielrenner het medicijn gebruikte voor zijn aanvallen of om zijn prestatie te verbeteren. Bij onderzoekers, psychologen en dokters verschenen er vraagtekens over de kwestie. Vooral omdat de medicatie niet prestatie bevorderend zou zijn.

De discussie of salbutamol wel of niet op de dopinglijst hoort te staan, is al een tijdje aan de gang in de sportwereld. Volgens sportpsycholoog Bram Brouwers is het maar net hoe je ernaar kijkt. “Als je naar Froome kijkt, is zijn prestatie aanzienlijk lager zodra hij een astma-aanval krijgt. Door het gebruik van de medicatie is zijn fysieke gesteldheid zoals voorheen. In dat geval is het gebruik het oplossen van een probleem, niet per se prestatie verbeterend.”

Hartkloppingen

Huisarts Berend Nikkels snapt het gebruik van salbutamol als je gezond bent niet. “Het heeft geen positief effect als je gezond bent, het kan zelfs tot hartkloppingen leiden.” De hoge dosering salbutamol roept vragen op bij Nikkels. “Zo’n hoge dosis staat bijna gelijk aan 45 keer puffen. Dit zie ik hem niet zo snel doen op de fiets. Ik vraag me dan wel af of Froome astma heeft.”

“Ik heb 25 jaar wedstrijden gereden en moest op een rode fiets rijden. Deed ik dit niet, presteerde ik ook niet goed.”

Professor Onno van Schuyck, expert op het gebied van astma in de topsport, reageert: “De dosis die Froome gebruikte destijds is niet verstandig. Je zou kunnen zeggen dat het een overdosis was. Van overmatig salbutamolgebruik ontstaan er hartproblemen. Dat het niet verstandig was, sluit niet uit dat hij astma heeft.” Veel wielrenners hebben last van astma; één op de vijf namelijk. Volgens Van Schuyck komt dat mede door de intensieve inspanning in combinatie met de koude lucht die ze inademen. De dosis roept bij de dokter de vraag op of Froome wel een topsport zou kunnen beoefenen. In verhouding met de dosis zou hij dan een hevige variant van astma moeten hebben, waardoor intensief sporten niet mogelijk zou zijn.

Het placebo-effect
Volgens dr. Bram Brouwers zit het effect van deze doping tussen de oren. “In dit geval kijken we naar de beste wielrenners ter wereld. Zij, zeker de gezonde renners, presteren eigenlijk al op honderd procent. Dat de doping de prestatie nog verder verhoogd, is een denkfout.” Volgens de sportpsycholoog is hier sprake van een placebo-effect. In een proefschrift onderzocht hij de effecten van het medicijn epo. Ook deed de universiteit van Leiden een onderzoek hiernaar, waaruit bleek dat de doping geen effect had op de prestaties. Juist omdat de wielrenners denken dat het werkt, werkt het ook. “Ikzelf had dat ook. Ik heb 25 jaar wedstrijden gereden en moest op een rode fiets rijden. Deed ik dit niet, presteerde ik ook niet goed.”

De drie deskundigen zijn het er over eens; salbutamol werkt alleen als medicijn en het gebruik kan zelfs gevaarlijk zijn als je geen astma hebt. Froome is voorlopig nog niet geschorst voor zijn hoge dosis, een uitspraak waardoor de wielrenner weer opgelucht adem kan halen.