Fotocredits

Genoeg trainen, gezond eten en je dus fysiek goed voorbereiden op de Olympische Spelen. Voor topsporters is het normaal, maar hoe belangrijk is het om emotioneel voorbereid te zijn?

Iemand die goed weet hoe het is om als topsporter een doel te hebben en daarvoor te gaan, is topsportcoach Adrie Talakua. “Bij de voorbereiding van een sporter wordt er vaak alleen gefocust op het mentale en fysieke deel”, vertelt Adrie. Volgens de topsportcoach wordt dat kleine percentage emotie vaak vergeten. Sporters komen er vervolgens in de top achter dat er nog emoties zijn. Die emoties worden niet vaak gezien.

Emotioneel versus mentaal

Mentaal kun je als het ware dingen programmeren in je hoofd. ‘Ik kan het niet’ wordt ‘ik kan het wel’ en je krijgt daardoor sterke overtuigingen. Iemand die hier veel over kan vertellen, is ex-topsporter Julia Talakua (geen bloedverwantschap met Adrie, wel familie). Zij was actief op nationaal atletiekniveau en is tweevoudig Nederlands Kampioen Hink-stap-springen. “Wat ik bij mijzelf merk nu ik geen topsporter meer ben, is dat ik beter herken dat ik een sterke motivatie had om dingen van mijn lichaam te vragen”, vertelt Julia. “Dit kwam doordat ik in mijn hoofd een sterke drive had. Bij de emotionele kant kom je wat meer bij de mens achter de topsporter.” Volgens Julia komen er dan bepaalde vragen naar voren, zoals ‘waarom heb ik voor topsport gekozen?’ of ‘waarom doe ik een teamsport en geen solosport?’. Julia: “Daar zitten vaak hele emotionele verbindingen. Ook als je op topniveau bent en je het doel niet haalt, zit er iets in je dwars. Dat is iets emotioneels.“

Emotionele blokkade

“Op het mentale vlak kan je 99% gaan, maar bij de echte top heb je dat laatste stukje nodig. Daar moet je op emotioneel gebied beter in zijn. Voordat Julia sprong, gebeurde er iets. Als je dan naar het emotionele deel keek, zie je dat er een blokkade was.”, vertelt Adrie. Volgens hem kan zo’n blokkade te maken hebben met het verleden, de leefstijl of de opvoeding van de atleet. “Als je uit een heel stabiel gezin komt dat je alle mogelijkheid geeft en als je ook fysiek goed in elkaar zit, dan kun je heel ver komen. Er zijn maar weinig sporters die dat met zich meekrijgen. Als sporters uit een mindere thuissituatie komen, zijn zij meer gedreven. Als je met luxe bent opgevoed, hoe weet je dan dat je moet vechten? Het zit dan niet in de kern.”

Een dip voorkomen

Op een groot sportevenement is de kans groot dat er wel iets anders gaat dan gepland. Volgens Adrie is het juist belangrijk dat je van je fouten kan leren. ”Je moet je verlies accepteren, op jezelf reflecteren er iets goeds uithalen. Vaak zit de emotie dan in de weg. Die kun je ook omzetten en gebruiken. Je zult moeten accepteren dat je niet altijd kan winnen.”,  aldus Adrie.