Door de pilotenstaking van afgelopen maandag werden er dertig Transaviavluchten geschrapt. Het luchtpersoneel zag zich hier toe genoodzaakt omdat er een onhaalbare flexibiliteit van ze wordt gevraagd. Volgens senior luchtvaarteconoom Rico Luman van ING Economisch Bureau is het verhogen van ticketprijzen door de sterke concurrentie in de Europese luchtvaart lastig.

Die bereidwilligheid lijkt er wel te zijn. Reizigers op Eindhoven Airport gaven de volgende dag aan best wat extra te willen betalen als ze daarmee betere arbeidsomstandigheden kunnen garanderen voor de piloten:

”De consument staat daar echter niet bij stil als ze thuis vanachter hun bureaustoel op prijs vluchten zitten te vergelijken”, aldus Luman. Transavia is namelijk niet de enige luchtvaartmaatschappij die zich richt op voordelig vliegvervoer. ”Als het prijsverschil met concurrenten te groot wordt, drukken ze zichzelf simpelweg uit de markt.” 

Mogelijke oplossing

Een algemeen luchtpersoneel Cao voor lowbudget maatschappijen kan een oplossing bieden. Een Cao waarbij een bepaalde standaard voor arbeidsomstandigheden wordt gegarandeerd, waardoor dit geen kostenbesparende factor meer kan zijn voor low-cost luchtvaartmaatschappijen in hun strijd om de goedkoopste aanbieder te kunnen zijn.

Volgens Loman is dit onhaalbare kaart: “Er spelen te veel verschillende belangen en daarnaast is er ook sprake van teveel verschillende rechtssystemen. Transavia moet voldoen aan de Nederlandse arbeidswetgeving, waar Easyjet juist weer rekening moet houden met de Britse wetgeving, en Ryanair, die moeten zich juist weer conformeren aan die van Ierland.’’

Logisch gevolg

Naast Transavia heeft ook Ryanair de afgelopen jaren ondervonden dat het een lastige concurrentiestrijd blijft waarbij de belangen van alle partijen behartigd moeten worden. Gebeurt dit namelijk niet, dan kan een staking vaak als laatste krachtmiddel ingezet worden om gehoord te worden. ”De grenzen van flexibiliteit wordt op een gegeven moment bereikt, dat was nu reden voor Transavia piloten om voor het eerst in de geschiedenis hun werkzaamheden even neer te leggen”, legt Luman uit.

Toekomstperspectief

Loman: ”Gelukkig voor hen groeit de luchtvaartsector wereldwijd jaarlijks gemiddeld met 5%, met afgelopen jaar als recent hoogtepunt.” Ook Transavia zag na jaren verlies weer eens de groene cijfers. ”Dit geeft hen ook meer mogelijkheden om de piloten wat tegemoet te komen.”

En op die manier kunnen de ticketprijzen in dit prijsvechtend speelveld scherp blijven – tenminste, als klimaatheffingen ‘geen roet in het eten gooien’.