Blaadjes op de bomen, langere dagen en een lekker voorjaarszonnetje. De entree van de lente bezorgt veel mensen een glimlach op hun gezicht. Toch hebben sommigen last van voorjaarsmoeheid, een zogenoemde lentedip. Wat is het en hoe serieus kunnen we het nemen? Door Nick de Jager en Iris Wijnands

Onze gemoedstoestand beweegt mee met de seizoenen. In de lange zomerdagen voelen de meeste mensen zich prettiger dan in de donkere winter. Het heeft allemaal te maken met licht. “Een hele hoop lichaamsprocessen reageert op licht en donker. Dus ook op seizoen. Sommige stoffen zijn in de winter meer of minder aanwezig dan in de zomer. Die variatie is heel gewoon en die hoort bij het menselijk leven”, zegt Ybe Meesters, klinisch psycholoog en hoofd van de Winterdepressie polikliniek aan het Universitair Medisch Centrum Groningen. “Er is een kleine groep mensen die daar extra gevoelig voor is. Die een tekort ervaart en daardoor klachten krijgt.”

Op die manier ontstaan seizoensgebonden dipjes en depressies. Hoe ons lichaam op de verschillende seizoenen van het jaar reageert, hebben wij verwerkt in een ‘dipkalender’.

Ritme van de seizoenen

Ook de lente heeft zijn eigen dynamiek op de mens. Schrijver Jaap Voigt deed er jarenlang onderzoek naar voor zijn boek Leven en werken in het ritme van de seizoenen. “Overal in de natuur komen nieuwe organismes op in de lente. Wie opkomen zijn kwetsbaar: ze zoeken een vorm en kunnen daarin verstoord worden. Dat heeft invloed op de mens. In de overgang van de winter naar de lente is een mens ook op zoek naar vernieuwing. Hij of zij stelt zichzelf de vraag: wat wil er in mij geboren worden?”

Tegelijkertijd dient men nog stoffen uit de winter uit zijn systeem te krijgen. “Als iemand dat nog niet verwerkt heeft, kan hij niet met iets nieuws beginnen. Dan kan ik mij voorstellen dat je een beetje zwaarmoedig wordt”, vervolgt Voigt.

Psycholoog Najla Edriouch en huisarts Albert Sprong werken in de praktijk met mensen met een lentedip. Wat verstaan zij eronder?

Lentedip video from De Nieuwsredactie on Vimeo.

Label

Toch wordt in de wetenschap een lentedip niet gezien als iets dat op zichzelf staat. “Het is een laatste restje van een winterdip of -depressie. Die klachten kunnen aanhouden tot eind april of begin mei”, zegt Meesters. De hoogleraar voegt eraan toe dat het vroeger anders was. “In het verleden kon voorjaarsmoeheid optreden als gevolg van het voedselpatroon van de mensen. Er waren vitaminetekorten, omdat er weinig verse groente was. Nu kunnen we gezonder leven. Er is geen supermarkt meer die geen vers voedsel verkoopt.”

“Het is een kwestie van hoe je met taal omgaat”, concludeert Meesters over het wel of niet bestaan van een lentedip. “Je kan ook zeggen dat je een oktoberdepressie hebt in plaats van een herfstdepressie. Over het algemeen vinden mensen het plezierig om een label aan een klacht te hangen. Het leidt tot helderheid. Maar dat wil niet zeggen dat ieder label weergeeft wat erachter zit. Je kunt een flesje hebben waar aardbeienjam opstaat, maar als er spijkers inzitten, is het toch echt iets anders.”