TILBURG – Je hoort steeds vaker het begrip ‘smartphoneverslaving’. De meeste jongeren turen de hele dag door naar het schermpje. Toch is er nog geen serieus wetenschappelijk onderzoek naar smartphoneverslaving gedaan, meldt het Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen & Verslaving.

Door: Mischa Tromp en Jelle Oosterveld

Smartphones zijn een groot onderdeel geworden van ons leven. Sociale media zou mensen depressief maken en we maken minder contact met onze omgeving. Maar er is geen onderzoek gedaan naar smartphoneverslaving. Is dit wel een verslaving te noemen? En wat is daar tegen te doen?

Op dit moment bestaat er wel een term voor mensen die niet zonder hun mobiele telefoon kunnen: ‘nomofobie’. Dat is de angst voor het niet continu bereikbaar zijn via een mobiele telefoon. Het komt van de Engelse term ‘no mobile-phone phobia‘ af.

‘Er wordt wel gekeken naar smartphonegebruik, maar nog niet onder de noemer van verslaving’

Onderzoek
“Opvallend is dat we veel worden gebeld over onderzoeken naar smartphoneverslaving”, vertelt Elske Wits van IVO (Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen & Verslaving). Op dit moment zijn er nog geen serieuze onderzoeken gedaan naar smartphoneverslaving.

“Er wordt wel gekeken naar smartphonegebruik, maar nog niet onder de noemer van verslaving”, zegt Wits. “Dat er nog geen onderzoek is gedaan komt vooral doordat er geen financiering voor is.” Wits laat wel weten het nodig te vinden.

Het Trimbos instituut laat ook weten er geen onderzoek naar te doen. Een woordvoerder laat weten dat ze het nog niet echt zien als een verslaving.

Bron: Newcom Research & Consultancy, januari 2017

GGD
De GGD houdt voorlichtingen over smartphonegebruik. Ze proberen ouders en scholen bewust te maken over de gevaren voor jongeren. “Maar jongeren zijn over het algemeen wel bewust bezig met hun smartphone, meer dan dat volwassenen denken”, zegt Ans van der Borst, adviseur van het Team Preventie en Gezondheid van de GGD. “Een kleine groep is vatbaar voor zo’n verslaving.”

‘Bij elk bliepje, toontje, trilletje moet je ook kijken’

De GGD ziet vooral oplossingen in preventief te werk gaan met smartphones. Veel mensen zitten de hele dag door op hun telefoon; op hun werk, in de trein. “Tip 1 is: zet je telefoon uit”, zegt Van der Borst.

Beluister hieronder het interview met Ans van der Borst.

Acht uur per dag op je telefoon
Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat 6 op de 10 jongeren gemiddeld meer dan 3 uur per dag op hun telefoon. Maar de jongeren vinden zichzelf niet verslaafd. 7 op de 10 jongeren pakken direct bij het opstaan hun telefoon. Ook Nena Jager is zo’n jongere.

‘Zonder is geen optie’

Nena woont in Sluiskil (Zeeland) en ze is 16 jaar oud. Ze leert voor onderwijsassistent op mbo-niveau. Op een gemiddelde dag zit ze zo’n acht uur achter haar telefoon. Ze doet haar verhaal in de video hieronder.

Telefoongebruik video – Nena Jager from De Nieuwsredactie on Vimeo.

Als je de volgende 12 tips toepast, kun je je smartphonegebruik verminderen.

Vergoeding zorgverzekeraar
De zorgverzekeraar vergoedt de behandeling van smartphoneverslaving niet vertelt Novadic Kentron, een Brabants verslavingsinstituut. “Het wordt nog niet erkend als een echte verslaving dus kan een zorgverzekeraar simpelweg hier nog geen actie op ondernemen.”

‘fear of missing out’

Manon van Heems, woordvoerder van Interpolis vertelt dat er wel al experimenten worden gehouden met betrekking tot telefoons. “We zijn bezig met een experiment tegen burn-outs waarbij digital detox een groot onderdeel is. Hierbij kijken we wat een smartphone doet met je mentale gesteldheid.” Digital detox houdt in dat Interpolis de cliënten opdraagt hun telefoon tot 50% op te laden en hun telefoon op vliegtuigstand te zetten.

Van Heems vertelt dat de eerste resultaten zeer positief waren. “De testpersonen ervaarden de eerste week wel wat meer stress omdat ze het zogenoemde ‘fear of missing out’ hadden. Dat wil zeggen dat mensen de angst hebben dat ze dingen niet meekrijgen zonder telefoon.”

5 tekenen dat jij lijdt aan Fear of Missing Out (FOMO) en 5 tips om hier vanaf te komen

Na de eerste week ging het beter met de testpersonen. “De deelnemers hadden na de eerste week veel minder stress en waren ook stukken minder gespannen.” In de toekomst wil Interpolis meer van dit soort experimenten gaan houden. “We vinden het belangrijk dat dit probleem aangepakt gaat worden”, aldus Van Heems.

Bron: Newcom Research & Consultancy, januari 2017
Bron: Newcom Research & Consultancy, januari 2017

Drie dagen zonder smartphone
Voor ons onderzoek ging verslaggever Jelle Oosterveld de uitdaging aan om drie dagen zonder smartphone te leven. “Ik hoop dat deze drie dagen snel voorbij gaan”, zei hij al op de eerste dag. Bekijk hieronder de vlogs die hij dagelijks bijhield.

Drie dagen zonder smartphone: DAG 1

Kun jij drie dagen zonder smartphone?

Drie dagen zonder smartphone: DAG 2

Welke app ga je het meest missen als je geen telefoon zou hebben?

Drie dagen zonder smartphone: DAG 3

Hoeveel tijd besteed jij aan je smartphone op een dag?

Bekijk hieronder het fragment dat Jelle zijn telefoon weer terugkrijgt. “Ik had 662 Whatsapp-berichten!”

telefoon terug – Jelle Oosterveld from De Nieuwsredactie on Vimeo.