Via de linkerkant, de rechterkant of een route waarvan niemand weet hoe hij precies loopt? De Italiaanse politiek is zo’n chaos dat zelfs wegwijzers niet weten wat de weg naar een coalitie is. De dupe van die versnippering: de jongeren. Maar op de lange termijn is er hoop.

“Let me take my coat”, reageert Leonardo Bianchi nadat we hebben besloten het interview buiten te houden. En geef ons eens ongelijk: buiten is in dit geval het Giardini Carducci, een idyllisch parkje met uitzicht op de hele omgeving van Perugia. Middeleeuwse kerkjes, pittoreske huisjes en hoge heuvels in de verte… Het maakt niet uit hoe vaak je in deze stad komt, deze plek verveelt nooit. Zeker niet als de voorjaarszon van vandaag een scheutje licht over het uitzicht schenkt.

Het is een plek waar je eigenlijk alleen over de pracht van dit land wil praten, het liefst met een zonnebril en een koud biertje. In lezingen op International Festival of Journalism, hier in Perugia, valt de naam van Italië veelal in problematischere contexten. Een maand na de verkiezingen heeft niemand een idee wat er politiek met het land gaat gebeuren. De MoVimento 5 Stelle, ofwel de Vijfsterrenbeweging, kreeg in maart de meeste stemmen, maar heeft een andere partij nodig om écht te kunnen regeren. Als anti-establishmentpartij biedt het zeer weinig ruimte voor onderhandeling. De politieke blokken op links en rechts zijn niet sterk genoeg voor een meerderheidscoalitie en hebben op hun beurt ook geen zin in samenwerking met de Vijfsterrenbeweging.

Jongeren

Vooral jongeren weten in het politieke bos niet meer aan welke boom zij zich verbonden voelen. Lang niet iedereen ging bij de vorige verkiezingen naar de stembus en velen verlaten zelfs het land, bij gebrek aan perspectief. Bianchi, hoofdredacteur van VICE Italy, erkent het probleem. Hij wijt het probleem aan de demografie van Italië. “Het land is enorm aan het verouderen. Daarom hebben politieke partijen de neiging zich te focussen op oudere mensen. In het begin van de campagne was het belangrijkste thema pensioen. Natuurlijk betrek je jongeren dan niet in de politiek.”

“Jongeren zijn de afgelopen decennia over het hoofd gezien”, vervolgt Bianchi. “Daarom kiezen ze nu voor partijen die een andere toekomst beloven. Die beloven jongeren bij het land te betrekken. Dat waren de Vijfsterrenbeweging en LEGA, een uiterst rechtse partij. Maar dat zijn net zo goed partijen die vastzitten in hun eigen wereld.”

Toekomst

Zijn alle vooruitzichten voor Italiaanse jongeren kommer en kwel? Nee, benadrukt Bianchi, alleen zal men over de korte termijn heen moeten kijken. Hij wijst op een nationale discussie over het Italiaanse burgerschap, die vorig jaar plaatsvond. “Er zijn veel tweedegeneratie-immigranten die misschien nog nooit in het land van hun afkomst geweest zijn, maar geen Italiaans paspoort hebben”, memoreert Bianchi. “In het publieke debat daarover stonden nieuwe gezichten op, nieuwe opinieleiders, een nieuwe beweging. Dat was een vorm van politieke participatie die wij nog niet eerder hebben gezien.

“Er zijn dus dingen aan het veranderen. Dat is veelbelovend”, erkent Bianchi. “Door dit soort bewegingen krijgen grote problemen meer aandacht in de media en een rol in het nationale debat. Dat kan op termijn een echte verandering in de politiek en de samenleving teweegbrengen. Deze bewegingen kunnen het gezonde verstand van Italianen veranderen.”

Is het politieke landschap in Italië net zo mooi als het uitzicht vanaf het Perugiaanse parkje? Voor veel jongeren overduidelijk niet. Tegelijkertijd hebben de jongeren een zonnige toekomst in eigen hand. “Het gaat tijd kosten”, erkent Bianchi. “Jaren, jaren en jaren.” Laten de meeste Italiaanse steden ook niet in één dag gebouwd zijn.