Volgens het CBS kende roken in Nederland afgelopen jaar de grootste daling ooit. Frits van Dam (77), die zich inzet voor anti-rookorganisaties, is ervan overtuigd dat dit niet klopt. “Ik geloof er niks van.”

“Ik heb zelf bijna mijn hele leven gerookt”, grinnikt Frits van Dam. Vier jaar geleden besloot hij te stoppen. “Ik heb nooit echt doorgehad dat roken zo slecht voor je is. Als onderzoeker bij het kankerinstituut Anthonie van Leeuwenhoek was ik dagelijks bezig met kanker. Ik denk ook dat ik op die manier onbewust bij het anti-rookkamp terecht ben gekomen. De gevaren zijn groot, zeker voor de jongeren.”

Sinds enkele jaren voert hij actie voor TabakNee en stichting Rookpreventie Jeugd. “Ik besprak met longartsen dat het zo niet verder kon. Roken is enorm slecht voor je: ruim de helft van de dagelijkse rokers sterft er uiteindelijk door. Ook is het foute boel dat er zoveel nicotine in een sigaret zit, want daardoor raken de mensen verslaafd.”

Afname

De anti-rookcampagnes lijken nut te hebben. Het Centraal Bureau voor de Statistiek berekende dat er in 2017 3,16 miljoen mensen rookten in Nederland, een afname van een procent ten opzichte van het jaar ervoor. Sinds 2015 groeit de achterban van de niet-rokers gestaag. Iets wat Van Dam goed zou moeten doen. Hij is echter niet overtuigd. “Ik geloof er helemaal niks van. Er is gebruik gemaakt van gemiddelde cijfers. Als je niet weet hoe ze zijn vastgesteld, zegt dat niet zo veel. Het CBS maakt helemaal geen onderscheid in hoog- en laagopgeleide mensen, terwijl er wel degelijk een verband is.”

Het bewoog hem tot actie. “Ik heb contact opgenomen met het CBS om te vragen hoe het zit.” Van Dam merkt wel dat er minder rokers zijn dan vroeger. “Dat is wel een goede zaak, maar de overheid zou wel moeten helpen. Momenteel doen ze helemaal niks. Ja, ze nemen cosmetische maatregelen door bijvoorbeeld plaatjes op sigarettenpakjes te plaatsen, maar daar blijft het bij.” Van Dam vindt het met name vreemd dat mensen overal sigaretten kunnen kopen. “Er zijn veel meer plekken waar je sigaretten kan kopen dan brood. Dan is de drempel naar een sigaret ook erg laag.”

Nul

“Het doel zou moeten zijn dat er uiteindelijk nul rokers zijn in Nederland”, vervolgt Van Dam. “Dat is echter erg onrealistisch. Er zijn namelijk mensen die zo verslaafd zijn aan roken, dat ze niet gaan stoppen.” Van Dam schetst twee oplossingen om het roken op een zo groot mogelijke manier tegen te gaan: “Ten eerste zou de prijs van een pakje sigaretten omhoog moeten gaan. Australië is een mooi voorbeeld, waar een pakje nu twintig euro kost. Daar heeft het zeker succes, want er is een forse afname.”

Van Dam gaat verder. “Daarnaast moet er heel goed gekeken worden naar de tabak. Er zitten nu gewoon giftige stoffen in waar je kanker van kan krijgen. Dat moeten we zien te verbannen. Er is nog genoeg te doen.”