Welke invloeden kan design hebben op mensenrechten? Op Eindhoven Strijp-S komen verschillende designers en mensenrechtenactivisten bij elkaar om over deze kwestie te brainstormen. De nieuwsredactie was erbij.

Het is half acht als de deuren van het gebouw van MU opengaan. Overal staan kunstwerken: paspoppen met verfspatten en strakke doeken om zich heen, een pilaar met een verroest slotje, een Instagram feed, ga maar door. De designstudenten druppelen langzaam binnen en bekijken vol bewondering naar de kunstwerken.

Tussen de kunstwerken staan verschillende tafels met een groot vel papier, post-its en stiften in verschillende kleuren. Er liggen foto’s met daarop vragen, klaar om beantwoord te worden. In een hoek bij een beamer staan een stuk of vijftig krukjes. Het belooft een inspirerende avond te worden als Sebastiaan van der Zwaan met zijn presentatie begint.

Ghandi, Martin Luther King en Mandela

Van der Zwaan vertelt iets over de organisatie Justice & Peace, die het project Shelter City heeft opgezet. Het project geeft onderdak en steun aan mensenrechtenactivisten die in hun eigen land niet meer veilig zijn om wat ze doen. “Wat hebben design en mensenrechten met elkaar te maken? Het lijkt een vrij ingewikkelde vraag, maar het antwoord is simpel: we willen allemaal de wereld een beetje mooier maken”, zegt de man. Vervolgens verschijnt er een dia met foto’s van Ghandi, Martin Luther King en Nelson Mandela. “Deze voorvechters zijn inmiddels allemaal overleden. Wat nu? Het lijkt alsof er een gat is. Maar dat is helemaal niet waar. Dankzij social media zijn er nu nog meer verdedigers. Het is wel lastiger om heel bekend te worden, maar het gebeurt wel.”

Onbegrepen

Daarna spreekt Parvez Alam, schrijver en activist die gevlucht is uit Bangladesh. Hij vertelt hoe de situatie in Bangladesh is en hoe hij met zijn vrienden activist is geworden. Zijn vrienden ziet hij niet meer. Hij weet niet of ze nog leven of waar ze zijn. “Eerst vocht ik alleen voor mijn vrienden. Toen kwamen er andere, jongere mensen naar ons toe voor onze hulp. Sindsdien vecht ik niet alleen voor mijn persoonlijke kring, maar voor alle mensen die niet begrepen worden door de maatschappij”, zegt Alam.

Post-its en Brazilië

Met deze inspirerende woorden in je achterhoofd verdelen de studenten zich over de verschillende tafels, om daar met designers te spreken over mensenrechten. Deze designers volgen ieder een activist en steunen ze waar mogelijk. De Italiaanse Lucandrea Baraldi houdt zich bezig met de vraag: “How do you create a safe space for unsafe ideas”. Vervolgens ontstaat er een discussie over wat een safe space is. Wat doe je als er verschillende groepen in een land zijn, maar die door toedoen van de overheid niet met elkaar in contact staan? De Braziliaanse Luiza Guidi Tomio heeft ook ideeën over een safe space en vertelt over de situatie in haar thuisland. “Ik heb andere ideeën over vrijheid dan mijn neef. Als ik met hem wil discussiëren over vrijheid, dan wordt me gezegd dat ik mijn mond moet houden. Dat is geen safe space! Een veilige plek is voor mij een situatie waar twee mensen elkaar willen begrijpen.”