Stoppen met je studie is lastig. Zomaar je boeken neerleggen en de deur uit lopen is makkelijker gezegd dan gedaan. Het komt vaak voor dat studenten zich verslagen voelen, en daarbuiten brengt het ook financiële risico’s met zich mee. Toch zien HBO’s elk jaar een groot deel van de eerstejaarsstudenten niet meer terugkeren. Is dit stopgedrag een gewoonte geworden?

Het is super fijn als je al vroeg een passie hebt voor een bepaald beroep. Van kinds af aan al weten waar je later wilt belanden en niet even snel jezelf moeten oriënteren; waar het vaak wel op neer komt. Studiekeuzecoach Brigitte Breuns vertelt dat dit vaker het geval is: “Ik merk vaak dat kinderen een overhaaste keuze maken, een beetje op het gevoel gebaseerd. En dan zitten ze vervolgens met verwachtingen die niet uit komen.” Daarbuiten vertelt Breuns ook dat, voor een bepaalde groep jongeren, de grote hoeveelheid verandering overweldigend en afschrikkend kan zijn.

Discipline

“Discipline kan ook ontbreken; het hoge beroepsonderwijs vereist meer van een student dan het middelbaar onderwijs. Dit gebrek merk je vaker bij jongens dan bij meisjes.” Maar een switch in opleiding betekent niet per se dat het studieproces makkelijker wordt. Volgens Breuns moeten jongeren met de moeite leren omgaan in plaats van het te ontwijken. “Je moet aan de slag met vraagstukken als ‘hoe wil ik hier een succes van maken?’ en ‘waar liggen mijn verbeterpunten?’. Het idee dat discipline vanzelf komt zolang je maar genoeg interesse hebt, is naïef.”

Risico’s met stoppen

Nog een opmerkelijke factor waar de jeugd mee te maken krijgt bij het stoppen met een studie, is het leenstelsel. Feitelijk zorgt het ervoor dat eerstejaars hun studieschuld verhogen, zonder er een diploma of certificaat voor terug te krijgen. Volgens Breuns is het leenstelsel dubbelzijdig: “Investeren in een goede toekomst kan natuurlijk nooit kwaad, maar studenten moeten niet achterover gaan leunen, volle bak lenen en denken dat het allemaal toch wel goed gaat komen.” Ook geeft Breuns aan dat jongeren minder in staat om na te denken over consequenties van keuzes; ‘een soort verzachtende omstandigheid’ noemt ze het, ‘waarbij jongeren nu onbekend zijn met de problemen waar ze later tegenaan kunnen lopen.’

Schuldgevoel

Breuns vertelt hoe jongeren tegenwoordig een grote maatschappelijke druk voelen. “Het idee dat je móét presteren en anders buiten de maatschappij valt als een soort ‘loser’ is natuurlijk absurd, maar het speelt wel vaak.” Ondanks stoppen financieel gezien niet voordelig is, kan het volgens Breuns wél moedig zijn. “Je gaat in principe tegen de normale gang van zaken in. Ook zullen velen het faalgevoel moeten hanteren. Wat vaak lastig kan zijn. Maar soms is het ook gewoon een verstandige keuze.”