Door: Umu Jalloh & Christianne Waterman

Rijbewijs halen met een beperking

Je bent 18 en wilt je rijbewijs halen, leuk! Maar wat als je ADHD/ADD hebt? Wat moet je dan doen?

Als je ADHD/ADD hebt, is het proces om je rijbewijs te halen iets anders dan iemand zonder ADHD/ADD. Nathalie Dingeldein, woordvoerder CBR, vertelt hier meer over.

“Er is natuurlijk een proces waar je doorheen moet, dit is wettelijk verplicht. Je moet als je ADHD/ADD hebt een gezondheidsverklaring invullen en opsturen. Het CBR moet dan beoordelen of je veilig aan het verkeer kunt deelnemen. Daarvoor is een psychiatrisch rapport nodig van een specialist.” Je moet dus naar een psychiater voor een gesprek, hij bepaalt of je rijgeschikt bent of niet. Het is dus wettelijk verplicht om hieraan deel te nemen. 

“Het CBR is uitvoerder van wet- en regelgeving. Soms moet er ook een rijtest gedaan worden. Dat is omdat er best wel wat mensen zijn die ADHD/ADD hebben, die gewoon niet veilig aan het verkeer kunnen deelnemen,” zegt Nathalie. Waar een ander op les gaat, zijn theorie haalt en dan examen kan doen, moet iemand met ADHD/ADD een gesprek met een psychiater en een rijtest doen. Is dit wel nodig? “Het is omwille de verkeersveiligheid van ons allemaal. Mensen met ADHD/ADD hebben problemen met de concentratie en kunnen moeilijker hun aandacht erbij houden.” Aldus Nathalie.

 Vroeger was het zo dat een persoon met ADHD/ADD zich om de vijf jaar opnieuw moest laten keuren door een medisch arts. Tegenwoordig is het zo dat als is bewezen dat iemand zijn stoornis onder controle heeft, deze persoon zijn rijbewijs voor langere tijd kan houden.

 “Je moet in het begin van je rijlessen een gezondheidsverklaring invullen. Deze moet je naar waarheid beantwoorden, want als je dat niet naar waarheid invult, is dat in principe strafbaar en kan je problemen krijgen met de verzekering als je betrokken raakt bij een ongeluk. Dat is ook weer in wetgeving vastgelegd ten guste van de verkeersveiligheid van ons allemaal. Maar het kan natuurlijk wel zo zijn dat als je dat niet doet en je hebt het gewoon goed onder controle dat de rijinstructeur het niet opmerkt.” Vertelt Nathalie.

 Hieronder is schematisch weergegeven hoe dit proces in elkaar zit.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bart Tulkens 21 jaar

Vanwege mijn lichamelijk beperking kan ik met mijn benen niet snel reageren en daarom heb ik een aangepast rijbewijs. De aanpassing aan mijn auto houdt in dat ik alleen met mijn handen kan sturen, gas geven en remmen. De auto zelf is een automaat, en de gas-  en rempedalen zijn verbonden aan hendels net achter mijn stuur. Ik heb hiervoor speciale rijlessen genomen. Ik heb eerst de rij-instructeur benaderd en die heeft samen met mij uitgezocht wat de juiste aanpassing voor mij was. Hier heb ik al wat mee geoefend en ik ben daarna pas op keuring gegaan bij het CBR. Tijdens die keuring wordt gekeken of je ook echt met die aanpassingen goed kunt rijden, en dat was het geval, zeker omdat ik al wat geoefend had. Hierdoor hoefde ik geen heel lang proces te doorlopen, omdat het vanaf het begin al duidelijk was dat mijn aanpassing goed was. Ik heb mijn rijbewijs nu ongeveer 3 jaar en ben helemaal gewend aan het rijden met mijn aanpassing. Voor mijn voelt het niet eens meer als een aanpassing.

 

 

 

 

 

Mathijs 21 jaar

Tijdens mijn rijlessen liep ik niet echt tegen problemen aan. Ik slikte in die periode geen medicijnen meer maar ik kon mezelf goed focussen op het besturen van de auto en tegelijkertijd opletten in het verkeer. Halverwege mijn lessenpakket kwam het ter sprake dat ik ADHD had. Mijn rijinstructeur zei dat daar weinig van te merken viel en dat ik goed deelnam aan het verkeer. Om die reden zei hij dat het beter was om dit te verzwijgen tegen het CBR. Als ze dit namelijk te weten zouden komen werden de eisen strenger en mijn instructeur vond dat in mijn geval onnodig. Dus toen ik op de dag van mijn rijexamen een formulier moest invullen bij binnenkomst heb ik bij de vraag of ik ADHD heb ‘nee’ ingevuld. De examinator heeft er niks over gezegd en ik heb nu bijna 5 jaar mijn rijbewijs.

 

 

              

 

Miriam Groot (22)  

heeft een aandoening aan haar linkerhand, waardoor ze een ‘halve hand’ heeft. “Ik heb eerst een gesprek bij het CBR gehad, zij vertelden mij dat ik eerst tien lessen moest nemen zodat ik de auto een beetje kende. Daarna moest ik een rij test doen, dan gaan ze kijken of ik wel echt allemaal kan. Ik moest rekken met rijlessen, omdat er een enorme wachtlijst is voor zo’n rij test. Ze hebben vooral gekeken naar of ik alle knoppen kan bedienen en of ik genoeg kracht heb ik mijn hand om te kunnen schakelen en sturen.  Die meneer was heel tevreden, het was alleen de vraag of ik in elke auto alle knoppen kan bedienen. Daarom heb ik een code op mijn rijbewijs die staat ervoor dat ik zelf moet kijken of ik alle knoppen kan bedienen. Ik heb geen aanpassingen aan mijn auto, wel heb ik erover nagedacht een verlengstukje op mijn hand te doen zodat ik beter bij de richtingaanwijzer kan. Maar dat is nu niet echt nodig en ik denk dat het een kwestie van mee leren leven is.” 

 

 

 

 

Michel Bos (37)

is eenzijdig verlamd door een hersenbloeding die hij had opgelopen toen hij als kind ziek is geworden. “Ik wilde die tijd graag mijn rijbewijs halen. Het was alleen de vraag of ik wel voor mijn rijbewijs kon gaan omdat ik ook epilepsie had door die ziekte. Daar moest ik eerst van af voor ik mijn rijbewijs mocht halen. Dat was gelukt, maar ik ben eenzijdig verlamd en daardoor leer ik heel slecht. Mijn theorie halen was dus lastig, maar die heb ik met twee fouten in één keer gehaald. Rijlessen gingen net als een ander persoon, alleen doe ik er wat langer over. Ik heb een aantal voorwaarden waar ik mij aan moet houden, zo moet mijn auto een automaat zijn, stuurbekrachtiging hebben en heb ik een beugeltje bij mijn stuur zodat ik mijn richtingaanwijzer gewoon kan gebruiken.”