In Roermond vond vrijdag 14 september het negende schoolincident plaats wat de nationale media in Nederland ooit bereikte. In Nederland komen schoolincidenten in verhouding tot andere landen niet vaak voor. Het eerste schoolincident dat in Nederland plaatsvond was in 1999 op een ROC in Veghel.

Het is gelukkig niet een veel voorkomend voorval, maar elk voorval is er een te veel. Jongeren die door verschillende redenen geen uitweg zien en daardoor op hun school chaos creëren. De een met een mes, de ander met een vuurwapen. Het voorval in Roermond afgelopen week is hier een goed voorbeeld bij. De jongen (16) was met verschillende wapens, waaronder een bijl en een vuurwapen, naar zijn school gegaan. Hier bedreigde hij zijn leraren en medeleerlingen. Zijn doelwit was een medestudent waarmee hij, volgens autoriteiten, een conflict mee had. De docenten hebben hem van zijn daden afgehouden door met hem in gesprek te blijven tot dat de politie arriveerde, die hem vervolgens overmeesterde.

Vooralsnog zijn er in Nederland negen voorvallen in de media verschenen waarbij een persoon chaos creëert op een school. In de meeste gevallen is er een persoon overleden door zo’n daad:

In 1999 vond het eerste incident plaats waarbij zwaar gewonden vielen. Het ging hierbij om vier leerlingen en een docent van het ROC de Leijgraaf in Veghel. Het vijftal raakte zwaargewond, maar geen van hen overleed aan de verwondingen. Voor heel Nederland een nieuwe vorm van haatuitingen. Het was voor Nederland een bloedbad van wat ze vanuit Amerikaanse berichten kennen. Dit is ook de nadruk die de media hadden in hun berichtgeving destijds.

Hana Smolenaars: Camera
Luuk de Vocht:
Reporter/montage

Gerda Preusting, woordvoerder politie schietpartij ROC Veghel 1999 from De Nieuwsredactie on Vimeo.

Gerda Preusting in haar huis

Het ontstaan van zulke daden is in elke situatie anders. Echter blijkt uit cijfers dat het in de meeste gevallen gaat om conflicten (tussen leerlingen) onderling. Pestgedrag speelt hierbij de hoofdrol. De dader ziet hierbij uiteindelijk geen andere uitweg voor zichzelf dan het met geweld op te lossen. Dit was ook het geval rondom het incident dat zich afgelopen vrijdag (14 september) in Roermond afspeelde. Psychotherapeut Harold Sauer vertelt dat jongeren door pestgedrag zichzelf minderwaardig kunnen gaan vinden. “Ze voelen zich machteloos, zien dat de school nauwelijks optreedt en ze er zelf ook niets tegen kunnen doen. School hoort een plek te zijn waar je iedere dag met een fijn gevoel naar toe gaat en waar je je veilig voelt.” Volgens Sauer is het belangrijk dat er wordt geluisterd naar jongeren die gepest worden of niet lekker in hun vel zitten. “Ze serieus nemen is ontzettend belangrijk. Zo kan er voorkomen worden dat ze het blijven opkroppen en dat het in het ergste geval tot een uitbarsting komt. Want mocht het zo ver komen, dan kan het in een extreem geval fout aflopen. Geweld wordt dan vaak gebruikt om een probleem direct te stoppen; met alle gevolgen van dien.”

“Ik moet mijn hoofd en romp beschermen”

“Wij zaten met een groot deel van de klas in een computerruimte te werken. Toen hoorde ik een knal, maar ik dacht dat het gewoon een kast was die omviel”, vertelt een slachtoffer van het schietincident wat zich in 1999 in Veghel afspeelde. Het slachtoffer wil anoniem blijven. “Gauw na de knal rook ik kruit, maar omdat het dicht tegen kerst aan zat dacht ik dat het wat vuurwerk was wat ik rook. Dat bleek toch anders: er begonnen leerlingen te schreeuwen en onder tafels te duiken. Ik lag onder mijn tafel en dacht alleen maar: ik moet mijn hoofd en romp beschermen.” Het ging voor het slachtoffer als een flits voorbij. “Ik zag een vriend door de kamer kruipen naar een schuilplek en ik hoorde iemand roepen: ”BEL 112!”, dat geschreeuw kwam uit een hoek waar een gewonde lag. Na een tijdje zag ik in het lokaal naast ons – we hadden glazen wanden – een aantal leerlingen voor de ramen staan; toen wist ik dat het veilig was.”

Oud-directeur Rob Martinot en oud-burgemeester Veghel Arno Frankfort waren nauw betrokken met het incident in 1999. Beiden waren ze het hoofd van een organisatie destijds. Echter moesten ze op het moment dat het gebeurde een heel bijzondere rol aannemen.

Hana Smolenaars: Montage
Luuk de Vocht: Reporter

Oud-burgemeester Veghel Arno Frankfort
Oud-directeur Rob Martinot

Hana Smolenaars: Tekst
Luuk de Vocht: Tekst