Het circus is lang niet meer zo populair als een aantal decennia geleden. Klassieke circusorganisaties moeten noodgedwongen stoppen door faillissement. Bij circusfestivals daarentegen stijgen de bezoekersaantallen.
Het duurt niet lang meer voordat circusfestival Circolo neerstrijkt in het Tilburgse Leijpark. Vijf jaar na de oprichting van het festival in 2007 was het bezoekersaantal verdubbeld tot 22.000 man. Dit staat sterk in contrast met het idee dat het circus aan het uitsterven is. Hoe kan dit?

Het klassieke circus vs. het nieuwe circus

Het tiendaagse festival identificeert zich als het ‘nieuwe circus’. Directeur Marc Eysink Smeets geeft aan dat er twee verschillende soorten circus zijn; het klassieke circus en het nieuwe circus. “Een klassiek circus is een circus dat van oudsher rondtrekt en een voorstelling brengt met allerlei artiesten die los van elkaar een show geven. Het zijn op zichzelf staande acts. Ook dieren spelen in het klassieke circus een grote rol. In het nieuwe circus worden de voorstellingen op een hele andere manier gemaakt. Het zijn geen individuele acts, maar het wordt één complete voorstelling, waarin de circusdisciplines geïntegreerd worden met theatervormen, dans of vormgeving.” Eysink Smeets voegt hieraan toe dat de term ‘nieuwe circus’ achterhaald is. Deze stroming zou namelijk al in de jaren zeventig ontstaan zijn.

Verschuiving in de markt

Als het circus in het nieuws komt, is dit vaak niet positief. Steeds meer circussen gaan failliet of moeten fuseren om te blijven bestaan. Volgens Eysink Smeets zou ook hier gekeken moeten worden naar het verschil tussen het klassieke en het nieuwe circus. De meeste financiële problemen doen zich namelijk voor bij de rondreizende klassieke circussen, maar de schade van deze problemen vallen volgens Eysink Smeets mee. Rond Kerstmis bloeit het klassieke circus juist op. Eysink Smeets: “Het lijkt alsof de markt aan het verschuiven is van shows het hele jaar door naar voornamelijk shows tijdens de kerstperiode.”

Ander publiek

“Het nieuwe circus, zoals festival Circolo, trekt een heel ander publiek”, vertelt Eysink Smeets, “Langzamerhand is de populariteit van het nieuwe circus aan het winnen van het klassieke circus. Dit verklaart het verschil in het publieksaantal.” Eysink Smeets is niet bang dat het klassieke circus zal verdwijnen: “Ik denk dat daar een hele aparte doelgroep voor is. Er zullen altijd wel mensen zijn die het klassieke circus altijd interessant blijven vinden. Ondanks dat de shows zich concentreren in de kerstperiode, zie je dat de bezoekersaantallen nog goed blijven.”