Er heerst opluchting bij de homo-community in Roemenië: Het anti-homoreferendum ging niet door dankzij een te lage opkomst (minder dan 30%). Het referendum moest bepalen of het verbod op homohuwelijken in de grondwet moest worden opgenomen.

De verschillen tussen de homoacceptatie in West-Europa en Oost-Europa zijn groot. In bijna alle landen in West-Europa is zowel geregistreerd partnerschap als het homohuwelijk toegestaan. Nederland was daarbij de grondlegger met het eerste homohuwelijk in 2001. In Oost-Europa is de tolerantie van holebi’s veel minder.

Nicolaas Kraft van Ermel is professor geschiedenis aan de Universiteit van Groningen en is gespecialiseerd in Oost-Europa. Hij legt uit waarom holebi’s in Oost-Europa minder geaccepteerd worden: “Het zit hem in de communistische achtergrond van deze landen, Rusland speelt hier een grote rol in. Het is bekend dat Rusland zich sterk afkeert tegen homo’s, ze gebruiken dit zelfs als propagandamiddel voor ander Oost-Europese landen. Rusland draagt uit dat zij de beste zijn en keurt de westerse cultuur af en voelt zich er zelf door bedreigd. Heel cru gezegd denken ze: Als wij meegaan in die decadente westerse cultuur, dan is naast seks met hetzelfde geslacht straks seks met kinderen ook normaal. Deze gedachte proberen ze dus ook te verspreiden in landen als Roemenië en Bulgarije.”

Die communistische gedachte is iets wat al stamt uit het tijdperk Lenin. Sindsdien hebben er op het gebied van homo-acceptatie wel ontwikkelingen plaatsgevonden in de voormalige Sovjet-Unie, iets waarbij de Europese Unie ook een flinke vinger in de pap heeft. “Discriminatie is in de Europese Unie verboden. Daarom hebben veel Oost-Europese landen die aangesloten zijn bij de EU juridisch wel veel dingen aangepast. Dit maakt ze op papier toleranter tegenover homo’s. In de samenleving zie je echter een heel ander beeld terug, het beeld dat homo’s eigenlijk nog helemaal niet geaccepteerd worden door de bevolking.”


Homohuwelijk als exportproduct

De homo-emancipatie is voornamelijk begonnen bij het COC. Henk Krol is in 1980 begonnen met de gaykrant. Hiermee wilde hij nog meer doen voor de emancipatie van homoseksuelen. Dit deed hij ook op andere manieren: “Ik en Edwin Bakker, de redacteur van de gaykrant, zijn stuk voor stuk tekstschrijvers van Nederlandse soapseries afgegaan. We hebben ervoor gepleit dat er personages in de series moesten komen die toevallig homo waren. Het moest normaal worden gemaakt. De massamedia was hier een goede manier voor.”

Volgens Krol gaat het goed met de homoacceptatie, maar kan er nog veel gedaan worden. “Het grote verschil met andere minderheidsgroepen is dat er in die groepen ook ouders zitten die tot die groep behoren. Neem als voorbeeld dat Aziatische kinderen vaak ook Aziatische ouders hebben. Homoseksuele kinderen hebben dit ‘meestal’ niet. Zij leren dus niet vanaf jongs af aan hoe ze om moeten gaan met mensen die het niet eens zijn met wie ze zijn. Zij moeten dus vanuit de media en van anderen leren dat het oké is. Daar kan je niet vroeg genoeg mee beginnen. Bert en Ernie zijn nu zelfs uit de kast gekomen.”

Helene Faasen is één van de mensen die op 1 april 2001 is getrouwd. Volgens haar was dat het moment dat veel mensen homoseksualiteit meer gingen accepteren. “Sociaal gezien kun je daar dan niet meer omheen omdat koppels dan ook echt getrouwd zijn. Daardoor gingen meer mensen het accepteren. Mensen konden nog steeds eigen opvattingen hebben, maar juridisch gezien was elk huwelijk gelijk.”

“Het geregistreerd partnerschap voor homostellen in 1997 was een belangrijk moment. Wij voelden ons wel een beetje afgescheept. Het was een ‘second best’, maar we waren bang dat het daarbij bleef. Gelukkig zaten we in een tolerante tijd op dat moment en kwam het huwelijk er snel achteraan. Dat het toen wereldwijd nieuws zou worden had ik niet verwacht. We waren er wel heel blij mee. We hoopten dat andere landen hierdoor snel zouden volgen.”

Wesley Klop is student en homoseksueel. Als we de cijfers moeten geloven worden homoseksuelen steeds beter geaccepteerd. Maar wordt dit door hun zelf ook gemerkt?F

Wesley Klop over homo acceptatie from De Nieuwsredactie on Vimeo.