Opstootjes rondom voetbalwedstrijden hebben een lange geschiedenis, vooral in Engeland. Maar hoe moet men ‘het meest gevreesde Britse exportproduct’ op te lossen? “Geef voetbalhooligans hun eigen vechtveld!”, zegt hoogleraar psychologie Jan Derksen.  

“Dan reguleer je de agressie in plaats van het te onderdrukken. De agressie blijft, maar het krijgt een uitweg op een minder drukke locatie. Een bos, duin of strand is perfect voor georganiseerd voetbalgeweld.”

Geen alternatief voor Britten

Dit is geen alternatieve oplossing voor de Engelse voetbalscène vindt Geoff Pearson, docent recht aan de universiteit van Manchester. Pearson behaalde zijn doctoraat met een proefstuk over antwoorden op geweld onder voetbalmenigtes. Tot 2003 werkte hij bij de FRU (Football Research Unit) op de universiteit van Liverpool.

“Deze oplossing zou tussenkomst van de staat nodig hebben en dat is buiten de zwaarte van het ‘hooliganisme probleem’. Een speciaal vechtveld zal niet serieus genomen worden in Groot-Brittannië.” Het risico tot meer geweld bij voetbalwedstrijden schat Pearson daarvoor te hoog in.

“Heeft Derksen research gedaan of zijn oplossing de bestaande geweldvormen zal vervangen?” Derksen geeft als antwoord op Pearsons vraag dat hij daarnaar geen onderzoek heeft gedaan. Toch blijft hij bij zijn standpunt dat voor zijn methode ook op het Britse schiereiland een toekomst in ’t verschiet ligt.

“Minder gevechten de laatste decennia”  

In the jaren ’70 en ’80 was ‘football crowd violence’ in het Verenigd Koninkrijk een groot knelpunt. “Deze grootschalige kwestie werd in de jaren er na bestreden met betere stadion faciliteiten met betere camerabeveiliging (CCTV). Verbeterde beleidstactieken identificeren hooligans sneller en zo kwamen er vaker stadionverboden aan te pas.”

Volgens Pearson is Brits voetbalgeweld sowieso sinds de eeuwwisseling behoorlijk gelijk in aantallen. “Op nationaal niveau is in ieder geval geen bewijs voor een uit de hand gelopen stijging. Toch zal voetbalgeweld nooit in zijn geheel verdwijnen, want voetbal is en blijft een kleine afspiegeling op de samenleving.” Derksen sluit zich hierbij aan. “Gewelddadigheid zal altijd deel uit blijven maken van de mens.”

Clubliefde en kameraadschap

“Gefrustreerde jongeren overkomt het hooliganisme.”, aldus Derksen.  Maar Pearson zegt dat weinig jongeren bij een firm zitten. “De grootste zorgen bij de jonge tieners en twintigers is van hun aandeel in niet-gewelddadig, anti-sociaal gedrag. De dominante bevolkingsgroep binnen de hooligangemeenschap zijn dertigers en veertigers.”

Maar hoe komt het toch dat die mensen betrokken raken bij deze groepen? “Daarover verschillen de meningen onder ons psychologen. Het is in ieder geval niet genetisch bepaald.”, aldus Derksen. Pearson verwijst naar een boek van Gary Armstrong, waarin volledige groepsacceptatie de hoofdoorzaak is. Natuurlijk weegt de clubliefde om je club zijn reputatie eer aan te doen ook mee.

“Verder steunen je kameraden je door dik en dun en je reputatie groeit. Bovendien geeft de hectiek rondom een potentieel gevecht veel opwinding en adrenaline.”, zegt Pearson.