De euro moet meer macht krijgen op het wereldtoneel vindt de Europese commissie. In een advies staat dat de EU een sterkere euro moet creëren om de dominante positie van de dollar over te nemen.

Internationale handelaren gebruiken bijna uitsluitend de dollar als valuta, dit geeft de VS een machtspositie. Neem bijvoorbeeld Iran. Amerika heeft dat land economische sancties opgelegd, dat betekent natuurlijk niet dat Nederlandse bedrijven niet met het land kunnen handelen. Maar omdat de dollar als internationale standaard wordt gehandhaafd kan de VS voorkomen dat andere landen handelen met Iran. Als een Nederlands bedrijf bijvoorbeeld grondstoffen wil kopen van Iran moet het in dollars betalen. Het bedrijf moet dus eerst die euro’s naar dollars laten wisselen door een bank. Een Nederlandse bank, die met euro’s werkt, mag niet zomaar dollars ruilen, daar heeft het een licentie voor nodig van de Verenigde Staten. Als die bank dan die licentie gebruikt om geld te wisselen dat naar Iran gaat, trekt de VS de licentie in en staat de bank als het waren buitenspel. Dus de bank heeft geen keus en moet naar Amerika’s pijpen dansen.

King currency

“De dollar kreeg zijn positie door het Bretton Woods systeem dat door de VS werd ingevoerd na de tweede wereldoorlog”, legt professor Gremmen, Hoogleraar Economie op de universiteit van Tilburg, uit. “Dat systeem zet de VS in het middelpunt van de wereldeconomie. Het systeem koppelt alle munten aan de dollar. Daarom noemen ze de dollar ook wel ‘the king currency’. Amerika domineert de internationale munteenheden. Een van de redenen dat de EU de euro oprichtte was om een deel van die macht terug te krijgen en misschien zelf ook een king currency te worden. Om dat te bereiken moeten ze ervoor zorgen dat er meer handelaren met de euro gaan handelen. Dan hoeven Europese bedrijven niet eerst naar de dollar te wisselen en zo kunnen ze dus onafhankelijker handelen.”

Player two has entered the game

“De EU moet het aantrekkelijk maken voor buitenlandse bedrijven om in euro’s te handelen”, vertelt de econoom. “Dat willen ze doen door de euro stabieler te maken. Dit kan de EU doen door een sterke banken uni te creëren. Om die te creëren moeten de EU-lidstaten meer macht aan Brussel te geven.”

Professor Gremmen geeft het volgende voorbeeld: Spanje heeft een grote sinaasappelexport, als die door een ongunstig jaar instort zorgt dat voor een grote schok in de Spaanse economie. Dat zorgt ervoor dat de Spaanse economie sterk fluctueert. Maar als Brussel de Europese economie sterker zou verbinden, verdeelt die schok zich over 511 miljoen inwoners in plaats van 49 miljoen. Dan zou het effect van een slecht sinaasappeljaar een stuk kleiner zijn. Dat maakt de euro betrouwbaarder voor buitenlandse bedrijven. Daarom zullen ze eerder geneigd zijn de euro als betaalmiddel te accepteren. Als er meer met euro’s wordt gehandeld, zijn er meer euro’s in omloop wat weer goed is voor de stabiliteit. Zo ontstaat een vicieuze spiraal.

One big happy family

“De kans dat het advies wordt overgenomen is klein. Landen moeten dan een deel van hun soevereiniteit afstaan en ik denk niet dat ze dat gaan doen.” Het betekent dat landen geen beleid meer kunnen maken voor hun land specifiek, maar Brussel het beleid maakt voor heel Europa. Veel landen willen die eigenzeggenschap niet opgeven. “Het is best een slim trucje van Brussel om het zo te zeggen. Geef je macht maar aan Brussel, dan beschermen wij je wel tegen Amerika.”