Dit jaar is het 100 jaar geleden dat in Nederland de eerste comerciele radio-uitzending plaatsvond, en daarmee de eerste in de wereld. In dit stuk gaan we met Vincent Bijlo kort even naar de geschiedenis van het medium kijken.

Vincent Bijlo is een caberatier, schrijver, columnist en belangrijker radio enthousiast. Hij verteld over de geschiedenis, het heden en de toekomst van de radio.

“Idzerda had een soort fabriekje die radio toestellen bouwde.” verteld Vincent. “Maar daar moet natuurlijk wel wat op zijn, anders luistert niemand. want er was verder nog bijna niks. Hij begon toen op regelmatige basis vanaf 1919 met het uitzenden van muzikale avonden. En dat bleek een ontzettend succes. In 1920 zijn ze toen begonnen met het organiseren van leden en dat heeft geleidt tot het omroepbestel dat we nog steeds kennen. het slaat nergens op dat het nog steeds bestaat. Maar dat is de oorsprong. De radio is eigenlijk in no-time gestructureerd en in handen gekomen van die officiële verenigingen.”

oud tegen nieuw

Over het verschil tussen de ouderwetse radio en hoe radio tegenwoordig werkt vertellen in deze video Johannes Ruffini, eigenaar van een radiomuseum in het Belgische Overpelt, en Joost van Laak, Diskjockey bij Omroep Tilburg.

“De jaren vijftig waren misschien wel het hoogtepunt voor de radio. toen had je allemaal revues op de radio, dat zijn rechtstreeks uitzendingen vanuit het theater kwamen. Maar in de jaren zestig raakte de radio zijn centrale plek in het huishouden kwijt. Het is toen veel meer een medium dat er altijd was. Er waren veel meer radio’s dus jongeren hadden op hun eigen kamer een radio en konden zo popmuziek ontdekken. in 1965 kwam Hilversum 3 als een soort slap antwoord op die zeezenders.”

Piraterij

Rene van den Abeelen en Hendrick de Leeuw zijn beide betrokken geweest met de Nederlandse radiopiraterij. Hieronder vertellen ze over hun ervaringen.

Comercieel

“Eind jaren tachtig waren de eerste commerciële zenders. Eerst nog met een omweg. Dan gingen ze vanuit Luxemburg en Italië uitzenden. Ze deden een beetje hetzelfde als de zeezenders. ze zonden het uit met satelliet en dat werd in Nederland op de kabel gezet, daar kon de Nederlandse regering niks aan doen. uiteindelijk zijn de wetten in Nederland afgepast waardoor het in Nederland mogelijk werd om commerciële radio te maken op Nederlands grondgebied want dat viel natuurlijk niet meer tegen te houden.”

Nederlandse radiowereld

“Sinds begin deze eeuw is het zo ontstaan met de commerciële zeders zoals ze nu bestaan. eigenlijk vrij recent heeft John de Mol al die stations gekocht. dus die is bezig met een grote bundeling en stemt al die stations af wat ze spelen, elke zender speelt net wat anders dan de ander. het is nu eigenlijk gewoon industriële radio, radio die alleen maar gemaakt is om winst mee te maken, nou is daar niks mis mee. Maar dan krijg je een plat format van, je moet een bepaalde groep bedienen. Maar er zijn gelukkig nog enkele programma’s waar mensen de radio echt voor aanzetten. Dat zijn bijvoorbeeld: spijkers met koppen, zaterdag middag op de VARA, live vanuit Utrecht en OVT. Dat heb je eigenlijk alleen nog maar met weekend programma’s omdat het dan maar een keer per week komt, dan ga je er echt voor klaarstaan. Maar natuurlijk die dagelijkse shows ook zoals Evers. Dat wordt fantastisch beluisterd in de morgen. Mensen zetten in de auto standaard dat ding aan, het is een soort metgezel. Radio is een soort behang geworden. Een ding dat er gewoon altijd is.”

Toekomstmuziek

“Ik denk dat de toekomst meer een voortzetting worden van wat we nu hebben. Al die formats zullen waarschijnlijk nog strakker aangehaald worden. Wat ik best jammer vind want je wordt op de radio eigenlijk nooit meer verrast. Al die popzenders zenden eigenlijk gewoon een diarree van plaatjes uit die allemaal in hetzelfde stramien vallen. Want je zou maar eens de luisteraar tegen het hoofd stoten want dan haakt hij misschien wel af.”

“De kracht van radio is de suggestie en dat je het zelf moet doen, dat is leuk en spannend want dat is gewoon een uitdaging”