Een espresso, redbulletje of een pakje dextro tijdens het studeren? Volgens VICE kiezen studenten in Amerika liever voor een nieuwe smartdrug die je studieresultaten een oppepper zou moeten geven: Modafinil. “Viagra for your brain”, volgens online verkopers. Steeds meer studenten lijken een voorkeur te hebben voor de ‘hardcore’ middelen. Ook in Nederland: één op de tien studenten heeft ooit naar een, niet geheel legaal, concentratiehulpmiddel gegrepen. Dat bleek eerder dit jaar al uit onderzoek van de NOS, in samenwerking met onderzoeksbureau No Ties.

Modafinil wordt in Nederland verkocht onder de naam Modiodal en dient als medicijn voor voornamelijk narcolepsie, een slaapstoornis. Het is een medicijn dat in hetzelfde straatje ligt als Ritalin en Adderall: medicijnen die je cognitieve vermogen verhogen en je concentratie een flinke boost geven. ‘Moda’ verschilt alleen op het gebied van beleving. Het medicijn geeft namelijk geen euforisch gevoel, wat bij Ritalin juist wel zo zou zijn. Vanzelfsprekend kun je bij doping bijwerkingen verwachten. Bij het narcolepsiemedicijn kun je denken aan slapeloosheid, een droge mond, hartkloppingen en problemen met de stoelgang. Ook vermindert het de betrouwbaarheid van de anticonceptiepil.

Hoe zit het met dat gebruik in Nederland? Verslavingskliniek Jellinek en het Trimbos-instituut zeggen niet bekend te zijn met Modafinil als smartdrug, hoewel er de afgelopen jaren veel over recreatief gebruik van het medicijn wordt gesproken op fora. Marja Heuving van het Trimbos-instituut wijt de recente conversaties op fora aan het artikel van VICE. “Waarschijnlijk zijn dat vooral mensen die na het lezen van het artikel nieuwsgierig zijn geworden.”

Heuving schat dat het gebruik onder Nederlandse studenten beperkt is, maar beschikt niet over cijfers om dat te onderbouwen. De NOS publiceerde in april dit jaar wél cijfers. Volgens het onderzoek dat zij in samenwerking met onderzoeksbureau No Ties deden, blijkt negen procent van de doping-gebruikende studenten, voor Modafinil te kiezen. Ondanks dat Ritalin onder de Opiumwet valt en Modafinil niet, wordt het ADHD medicijn Ritalin sneller gekozen om beter te presteren.

Volgens Jan Dirk Kroon van Stichting Farmaceutische Kengetallen is Moda alleen op doktersrecept te verkrijgen. “Maar wat er in het illegale circuit gebeurt, daar hebben wij helaas geen zicht op. Ook is het voor ons lastig te beoordelen of artsen Modafinil alleen bij narcolepsie voorschrijven. We weten wel dat het medicijn niet heel veel voorgeschreven wordt in ons land.” Zonder doktersrecept aan Modafinil komen blijkt niet moeilijk te zijn. Op Facebook wordt het medicijn gepromoot, een zoekopdracht op Google geeft veel koopmogelijkheden en Youtube staat zelfs vol met ‘Modafinil reviews’, waar je voor het gemak meteen kunt doorklikken naar een verkoopsite.