Als blinde of slechtziende een film volgen is sinds maandag niet meer onmogelijk. In de Westergasfabriek in Amsterdam werd de nieuwe app ‘Watson’ gelanceerd. De app, die je aanzet als de film begint, geeft via audiodescriptie de informatie die niet te horen is. Er wordt vertelt over  gezichtsuitdrukkingen en andere visuele elementen. Hierdoor krijgen blinden en slechtzienden meer informatie over de film, die ze anders mis zouden lopen.

 De app werkt hetzelfde als andere apps zoals Shazam; hij gebruikt de microfoon van de telefoon, neemt hiermee een stukje op en verwerkt wat hij heeft ‘gehoord’. Watson weet daarna wanneer hij kan beginnen met de voice-over, die je alleen hoort tussen de dialogen door. “In andere landen zijn ze al veel verder met dit soort ontwikkelingen,” vertelt Eveline Ferwerda, projectleider van Watson. “Wij ontwikkelden deze app echt voor mensen met een visuele beperking, zodat zij nu ook tv en films kunnen bekijken.”

De app is beschikbaar voor, vanaf september, alle Nederlandse films in de bioscoop. Ook is de app er voor een aantal Nederlandse klassiekers zoals Zwartboek, Gooische Vrouwen en Süskind. De Nieuwsredactie heeft de app getest bij de film ‘Schone handen’.

Zodra de film begint doe ik een oortje in en mijn ogen dicht. Een zachte vrouwenstem vertelt mij wat ik zou moeten zien: “Aan de overkant staat de buurman nieuwsgierig te kijken. Binnen gaat het onderzoek door. Brandsma komt voor haar staan, Sylvia slikt. Intussen loopt Brandsma naar de walk in closet. Sylvia sluit haar ogen.”

“De voice-over tekst wordt geschreven door een gespecialiseerd bedrijf. Het is echt een vak om de juiste dingen op het juiste moment te vertellen zodat de film een geheel wordt,” vertelt Ferwerda. Marleen Rozema, zelf ook slechtziend, vertelt wat ze van de app vindt: “Zelf ging ik eigenlijk bijna nooit naar de bioscoop, om die reden. Ik keek veel liever een film met iemand op de bank, zodat ze mij de dingen die ik miste kon vertellen. Maar nu ga ik zeker gebruik maken van de app in de bioscoop. Er werd onder de slechtzienden en blinden al jaren gesproken over zo’n hulpmiddel. Ik vind de app dus echt ideaal.”

Het lijkt op een onaf luisterboek. Maar met de tekst van de film wordt het toch een geheel. “Sylvia loopt met haar boodschappen door de staat. Ze draagt een diep uitgesneden bloes. Bij haar moeders huis ziet ze Eddies auto staan, ze rent de straat over. Sylvia is niet blij met Eddies komst. Eddie reikt Sylvia een gouden envelop aan. Sylvia loopt boos weg. Even twijfelt Sylvia nog  maar grist dan de envelop uit Eddies hand.”

 Watson

Wie Sherlock Holmes kent, weet waarschijnlijk wel waar de naam Watson vandaan komt. Dr. Watson is een personage uit de film- en tv serie. Hij is de persoon die de clues en aanwijzingen influistert om het verhaal te ontcijferen, dat door middel van de app Watson ook gebeurt tijdens de film.

 Er wordt omschreven hoe een personage een sigaret rookt. Als ik even mijn ogen opendoe zie ik inderdaad dat het er uitziet zoals het is omschreven. “Driftig en lukraak vult Sylvia haar koffer met kleren. Geschrokken houdt ze op. Dan ziet Eddie dat ze aan het pakken was. Hij kust haar agressief op de mond.”

 Film festival

Ook wordt de app veel gebruikt op het Nederlandse Film Festival, dat plaatsvindt in Utrecht van 23 september tot 2 oktober. “Tijdens de openingsfilm is Watson beschikbaar. Ook worden er tijdens een educatief programma voor jongeren de films ‘De Boskampi’s’ en ‘Boy 7’ gedraaid met audiodescriptie. Hierdoor kunnen nu ook blinde en slechtziende leerlingen meedoen. Ook gaat Sanne Vogel, de ambassadrice van Watson, een toelichting geven op het festival,” aldus Ferwerda.

Gezichtsuitdrukkingen en emoties die me normaal  niet eens zouden zijn opgevallen worden me nu toegefluisterd. “Sylvia schuift een extra honderdje naar de verkoopster, ze neemt het aarzelend aan. Youri loopt het reisbureau uit.”

Overlast

Ferwerda vertelt dat de app niet storend is voor andere bezoekers van de film: “De app heeft geen internet nodig, je downloadt het filmbestand van tevoren. Zodra de app een match vindt met het geluid van de film wordt het scherm van de telefoon donker. Hierdoor hebben anderen geen last van het licht. Het geluid van de app komt maar uit één oortje, zo kun je zelf de film ook nog prima horen en horen andere bezoekers het geluid van Watson niet.”

Ik kan af en toe mijn ogen opendoen om de omgeving, kleren of setting te bekijken. Voor een blinde of slechtziende is dit niet mogelijk. Zij moeten het doen met de vrouwenstem die zachtjes uit een oortje komt. “Hij grijp hem bij de strot en gooit hem uit de wagen. Hij stopt naast de auto van Charlie, gooit zijn mitella in Charlies gezicht en scheurt het terrein af.”