Er zijn aanzienlijk meer mensen die hulp zoeken na de zelfmoord van bekende Nederlanders. Volgens Anna Nijburg, begeleider bij stichting ES, is er niks belangrijker dan een luisterend oor bieden. De stichting helpt mensen door met hen te praten zodat ze hun verhaal kwijt kunnen. Volgens Nijburg heeft de hulp chatlijn van de stichting het na het overlijden van Joost Zwagerman veel drukker dan normaal.

“We hebben al eerder gezien hoe druk het kan worden wanneer er een bekend persoon zelfmoord pleegt. In 2010 hadden wij ook een piek in mensen die hulp zochten na de zelfmoord van Antonie Kamerling”, aldus Nijburg. Volgens haar komt dit door het taboe dat er op suïcide zit. “Mensen schamen zich als ze zulke gevoelens hebben. Wanneer een publiek figuur het dan doet, voelt het alsof het hek van de dam is en zij er ook over kunnen praten.”

Professionals
De hulp chatlijn van Stichting ES bestaat voor mensen die over hun problemen willen praten, onder andere over zelfmoordneigingen. Volgens Nijburg werken er bij hen alleen mensen die ervaring hebben binnen het wekveld. “We werken met mensen die in opleiding zijn tot stressmanager of psychosociale hulpverlener. Iedereen zit in de laatste fase van hun opleiding en kunnen bij ons stage lopen. Naast hun studie krijgen ze van ons ook een intensieve training over gesprekstechnieken en hoe je daar in een chat mee moet omgaan.” Een luisterend oor is volgens de begeleidster het belangrijkste. “Empathie is voor onze werknemers heel belangrijk. Je moet iemand kunnen aansporen om hun verhaal te vertellen en je moet je kunnen verdiepen in wat het probleem voor diegene betekent.”

Michelle* (19) heeft ervaring met zelfmoordneigingen en hulp chatlijnen. “Een half jaar geleden werd er geconstateerd dat ik borderline heb. Dit gaat gepaard met regelmatige paniekaanvallen. De eerste keer dat ik zelfmoord wilde plegen had ik een paniekaanval en zocht ik een uitweg. Tijdens zo’n aanval kun je niet meer helder nadenken.” Voor haar voelde de hulp chat als iets ongemakkelijks. “Ik durfde niet te bellen dus ik was blij toen ik zag dat er ook een chatlijn was. Toen ik begon met chatten voelde het gelijk ongemakkelijk. Ik had niet het gevoel dat ik met iemand aan het praten was die een connectie met me had. Ik begon mijn verhaal te vertellen en diegene herhaalde wat ik zei, maar dan als vraag.”

Eenzaamheid
Volgens Nijburg heeft niet iedereen de mogelijkheid om hun verhaal kwijt te kunnen bij iemand anders dan een hulpverlener. “Veel mensen voelen zich eenzaam omdat ze op bepaalde punten in hun leven niet goed functioneren. Ze hebben het gevoel dat ze mensen lastigvallen. Andere mensen hebben simpelweg niemand in hun omgeving terwijl ze dat wel graag zouden willen.” Om deze reden zijn er ook momenten in het jaar waar het extra druk is op de chatlijn. “Vooral rond de feestdagen worden mensen eenzaam. Kerstmis wordt gezien als een gezellige periode waar de hele familie bij elkaar komt. Mensen die dat niet hebben, voelen zich dan extra eenzaam. Ook in januari is het vaak druk omdat mensen bang worden van het idee dat ze weer een jaar voor de boeg hebben”, vertelt Nijburg.

Michelle zou niet snel weer een hulp chatlijn raadplegen, maar gelooft zeker dat het bij andere mensen wel kan helpen. “Als je echt nadenkt over zelfmoord dan voel je je onbegrepen door de mensen die er toe doen. Je verhaal kwijt kunnen is altijd fijn, of de persoon je nou helpt of niet. Het is beter om je verhaal kwijt te kunnen aan een onbekende dan aan helemaal niemand.” Volgens Nijburg is het belangrijk om niet te oordelen. “Wanneer iemand in je omgeving met suïcidale gedachten naar je toe komt, moet je nooit vertellen dat jij het ook zwaar hebt. Ook willen ze vaak geen advies over hoe ze hun leven kunnen beteren, je moet gewoon luisteren naar wat ze te vertellen hebben.”

*Michelle is een pseudoniem