Een heel andere Zilveren Camera-tentoonstelling dit jaar, want de jury focust zich steeds meer op eyecatchers. Ook sportfoto’s mogen niet ‘standaard’ meer zijn. Ze moeten méér bevatten dan alleen emotie en strijd. Dit maakt het schieten én selecteren van een goede sportfoto steeds moeilijker.

De Zilveren Camera is een prijs die wordt uitgereikt aan de fotograaf die de mooiste nieuwsfoto van het jaar heeft gemaakt. De fotowedstrijd heeft verschillende categorieën: binnenlands nieuws, buitenlands nieuws, dagelijks nieuws, cultuur, natuur, portret en sport. Afgelopen zaterdag werd de Zilveren Camera gewonnen door Eddy van Wessel. Hij maakte een zwart-witfotoserie over de strijd tegen de Islamitische Staat. Zijn serie – maar ook alle andere genomineerde foto’s – zijn sinds drie dagen te bewonderen in het Hilversum Museum.

Van-Persie-kopbalfoto
Ook andere belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen werden het afgelopen jaar gefotografeerd; vooral foto’s over de vluchtelingencrisis werden door de jury veelvoudig genomineerd. Opvallend is dat de genomineerde foto’s uit de categorie sport – in tegenstelling tot vorig jaar – veel minder actueel zijn. De foto van de Servische tennisser, gemaakt door Dean Mouhtaropoulos was één van de drie genomineerde foto’s van de Zilveren Camera uit de categorie sport. Ook genomineerd waren de foto’s van Koen Suyk en Koen Verheijen. Daarnaast pikte de jury er drie series met sportfoto’s uit. Daarvan was de serie ‘Rookies’ van Klaas Jan van der Weij over kinderen die hun eerste sport beoefend het meest opmerkelijk. Maar een foto van een groot Nederlands sportevenement, zoals de Tour in Utrecht, ontbreekt dit jaar in de selectie. En zo’n goede Van-Persie-kopbalfoto ook.

Out of the box-denken
Dat is niet onopgemerkt gebleven door Xandra Smit, die dagelijks bezoekers rondleidt over de tentoonstelling. De foto van Mouhtaropoulos vindt ze ‘een plaatje’ en zegt ‘pets, hier gaat het over’. De serie van Van der Weij vindt ze vooral ‘leuk’ en ‘wat verdieping van de journalistiek’. Maar ze mist de Tour de France, Daphne Schippers en jong talent Max Verstappen. “Opvallend”, vindt Xandra Smit het. “Maar ergens ook weer niet. De jury van de Zilveren Camera vindt het steeds belangrijker dat sportfotografen ‘out of the box’ denken. Daar selecteren ze op. Dat zie je niet alleen bij sportfoto’s, maar nog veel meer bij nieuwsfoto’s. Vroeger moest een nieuwsfoto vooral zorgen voor publieke bewustwording. Er werd beoordeeld op de invloed die een foto kan hebben, maar tegenwoordig gaat het meer om eyecatchers. Je moet meteen zien wat er gebeurt, maar de foto moet wel opvallend zijn.”

Voorspelbaar
De opvallendste foto uit de categorie sport is de foto van Koen Verheijden. “Nee, het is geen standaard sportfoto”, geeft hij toe. “Het is een foto met humor, waarnaar je blijft kijken en bovendien aan de randen van het onderwerp sport ligt.” Maar dat is waar de jury naar op zoek is. “Op de typische sportfoto moet vooral emotie te zien zijn”, vindt Verheijen. “Pijn, vreugde, strijd. Dat maakt een sportfotografie anders en tegelijkertijd verschrikkelijk moeilijk. Het is écht een vak apart. Het maakt sportfoto’s – in tegenstelling tot nieuwsfoto’s – vaak redelijk voorspelbaar. Kijk naar schaatsen: je ziet vrijwel altijd dezelfde foto’s. Het is moeilijk om én die emotie vast te leggen, én een originele invalshoek te vinden als fotograaf. Eyecatchers zijn daarom zeldzaam.”

Sport blijft sport
En lukt een fotograaf het dan toch om zo’n foto te maken, dan blijft het vrijwel altijd bij een nominatie. “Want sport blijft toch maar sport”, zegt Verheijen. “Het ontwricht de samenleving niet, het is geen wereldverbeteraar of iets dergelijks. Een sportfoto is een weergave van een bijzonder moment, en het moet een bepaald gevoel terug kunnen halen wanneer je de foto opnieuw bekijkt. Maar that’s it.”

 

De winnende foto’s van de Zilveren Camera 2015 worden tot en met 28 februari tentoongesteld in het Hilversum Museum. Daarna gaat de tentoonstelling op ‘tournee’ en zijn de foto’s ook op andere plekken in Nederland te bewonderen.