Het CBS heeft woensdag cijfers gepubliceerd waaruit blijkt dat in 2014 bijna een half miljoen mensen freelanceten om een extraatje te verdienen. Naast hun werk als ZZP’er, kregen ze loon, een uitkering of een pensioen. 

De belangrijkste cijfers vind je hier.

Bedrijven kiezen meer freelancers
Dat er steeds meer ZZP’ers bijkomen, heeft meerdere oorzaken. Een belangrijke is dat bedrijven steeds vaker kiezen voor ZZP’ers in plaats van werknemers in vast dienstverband. Dat zegt Ronald Dekker. Hij is verbonden aan de Universiteit van Tilburg en deed verschillende onderzoeken naar de arbeidsmarkt, waaronder naar freelancers.

‘Commerciële bedrijven willen steeds vaker dan voorheen flexwerkers. Ze zeggen tegen mensen: ‘Als je hier wilt werken, dan doe je dat zelfstandig.’” Dat zie je volgens Dekker veel terug in de cultuursector. Flexibiliteit, en dus zelfstandig ondernemerschap, wordt als het ware opgedrongen.

Niet altijd rendabel
Dat is overigens niet geheel zonder risico’s, meent Dekker. Grote organisaties denken volgens hem nog steeds dat het voor hun bedrijfsresultaat beter is om werkzaamheden uit te besteden aan freelancers doordat ze allerlei werkgeversrisico’s wegnemen. Als, bijvoorbeeld, een freelancer ziek wordt, hoef je die niet door te betalen. Bij een vaste werknemer moet dat natuurlijk wel.

Aan de andere kant onderschatten bedrijven volgens Dekker namelijk hoe duur het is om “op deze manier je toko te organiseren”. Nieuwe werknemers moeten immers ook worden getraind. “Zelfs als je tomaten gaat plukken, kunnen er dingen misgaan.” Dekker denkt dat er voor elk bedrijf een punt ontstaat waarop freelancers inhuren niet meer voordeliger is ten opzichte van het hebben van vaste werknemers.

Geen freelance, geen werk
Er is volgens Dekker echter nog een andere belangrijke reden om te freelancen. In sommige sectoren is er een dusdanig tekort aan vaste banen dat mensen wel ZZP’er moeten worden om überhaupt iets te kunnen verdienen.

Freelancen is dus lang niet altijd meer een eigen keuze en steeds, zoals Dekker het noemt, de maat der dingen.

Wie anno 2016 besluit om toch te werken in een sector waarin freelancen noodzakelijk is, moet op een aantal dingen letten. Allereerst moet het betreffende beroep met hart en ziel worden uitgeoefend. Ook als het grote succes niet komt, moet het nog een leuk beroep zijn. Dromen najagen is bijna een no-go. “Er zijn veel meer mensen die bijvoorbeeld journalist of acteur willen worden dan dat er banen beschikbaar zijn in de sector. Stel je erop in dat je moeite moet doen om rond te komen, want niet iedere journalist wordt een Joris Luyendijk, van wie de boeken niet aan te slepen zijn.”

Daarnaast is het belangrijk om te netwerken. “Als je niet bereid bent om jezelf in de markt te zetten, dan moet je er nog eens goed over nadenken. Want het gaat niet vanzelf. Als je niet aan de grote klok hangt hoe goed je werk is en wat je toevoegt, dan word je niet opgemerkt.”