Ted Cruz is de Republikeinse winnaar van de voorverkiezingen in Iowa. Met 27,7 procent van de stemmen laat Cruz Donald Trump (24,3 procent) achter zich. Verrassend, want in de peilingen was Trump de grote favoriet.

De winnaar bij de Democraten is met een minimaal verschil van 0,4 procent Hillary Clinton. Zij liet Bernie Sanders achter zich. Veel mensen dachten dat ze geen enkele concurrentie zou ondervinden van medekandidaten. Want ook Clinton was in de peilingen topfavoriet.

Nederland

Toch is het geen zeldzaam fenomeen dat de favoriet in de peilingen uiteindelijk niet als winnaar eindigt. Denk bijvoorbeeld aan Geert Wilders. De PVV scoort vaak hoog in de peilingen voor Tweede Kamerverkiezingen maar heeft nog nooit gewonnen.

Het tegenovergestelde zien we in Nederland ook gebeuren. Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen scoorde de VVD nauwelijks in de peilingen. Toch bleken zij na de verkiezingen de meeste stemmen te hebben.

Oorzaken

Politicoloog Dirk Jan Wolffram heeft verschillende mogelijkheden voor deze resultaten.

Soms wordt er gewoon slecht gepeild. Instrumenten worden dan niet juist gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan enquêtes die maar bij één bepaalde doelgroep worden afgenomen.”

Ook sociale druk kan volgens Wolffram van invloed zijn. “Vaak durven mensen publiekelijk niet uit te komen voor hun politieke voorkeur. Ze geven dan een sociaal gewenste partij op terwijl hun individuele keuze anders is.”

Verder is de campagne van partijen ook erg belangrijk. Partijen zoals de VVD en PvdA waren tijdens de laatste verkiezingen(2012) niet populair. Maar tijdens debatten praten zij over onderwerpen die haalbaar waren en waar het volk behoefte aan heeft. Een grote belastingteruggave bijvoorbeeld. Mensen zien die partijen dan als een realistisch alternatief in plaats van het radicaal rechtse dat in de peilingen goed scoort, aldus Wolffram.”