Vaak komt het niet voor: een student die zegt dat hij gek is op modeltreinen. Dat idee wordt bevestigd tijdens RAIL 2016, een beurs waarbij modeltreintjes centraal staan. Jongeren zouden eerder naar computergames grijpen. Waarom zijn er dan toch modeltreinliefhebbers?

Volgens Alex Fichtinger, organisator van RAIL 2016, komt de interesse vooral voor bij een oudere generatie. “Vroeger was een modeltrein geavanceerd speelgoed. De elektrotechniek die erachter zit, was destijds revolutionair. Toen had je nog een hele afdeling voor modeltreinen bij V&D, dat is helaas verleden tijd.”

Interesse jeugd

Fichtinger vindt het jammer dat er bij de jeugd minder interesse is voor modeltreinen. “De enige jongeren die hier komen, worden door hun opa of vader meegenomen. We hebben wel een kinderhoek, maar dat is meer om in te knutselen. Jongeren hebben denk ik ook minder met treinen dan voorheen. Het wordt voortaan gezien als een ellendig vervoersmiddel van rond hun studententijd.” De interesse in de techniek achter de modeltreinen zou volgens Fichtinger de redding kunnen zijn voor de jongeren. Er lopen nog altijd een hoop studenten rond die veel met techniek bezig zijn.

Angst dat de fanatiek modeltreinliefhebber een uitstervend ras is, heeft de oprichter van RAIL niet. “Het gat dat ontstaat zodra deze generatie er niet meer is, kun je niet opvullen. Maar de vraag naar dit soort evenementen zal altijd blijven bestaan. RAIL is niet alleen een beurs om te komen kijken, het is als het ware ook een outlet-store waar je iets in handen kunt hebben voordat je het koopt. Veel speciaalzaken verdwijnen waardoor er vaak alleen nog via het internet gekocht kan worden.”

Liefde voor het modelspoor

Het bezoekersaantal van RAIL is al even aan het dalen. Rond de eeuwenwisseling waren er nog vijfentwintig duizend bezoekers over drie dagen. Nu moeten ze het doen met twaalf á vijftien duizend bezoekers. Toch is het een constante groep die blijft komen. Luc Zwegers, voorzitter van modelspoorvereniging Post B uit Roosendaal, is al vanaf 1974 serieus bezig met modeltreinen. “Toen ik acht was kreeg ik mijn eerste modeltrein. Maar vanaf mijn bruiloft in 1974 ben ik pas begonnen met banen bouwen.”

Dat de liefde voor het modelspoor diep zit bij de verenigingen is duidelijk. Wanneer er tijdens RAIL een modeltreintje ontspoort bij het CCAC, een Franse modelspoorvereniging, is de paniek groot. Zwegers geeft aan: “Alles moet kloppen. Op deze manier kun je dingen die niet meer bestaat weer tot leven roepen. Je kunt je ideeën erin loslaten.”

Bij Wim Graat, lid van de vereniging RailKontakt, draait het meer om de omgeving van het modelspoor. “De meeste jongens hebben een technische achtergrond en zijn geboeid door de techniek. Ik vind de omgeving bijzonder. Mijn woonhuis is uniek, ik zou het graag op schaal nabouwen.”

Verenigingen

Volgens Fichtinger is een omgeving op schaal ook een reden voor mensen om bij een vereniging te gaan. “Alles wordt heel secuur nagebouwd, daar gaat het om bij die mannen. Het is eigenlijk gewoon een vorm van kunst.” Modelsporen bouwen is een reden voor velen om bij een vereniging te gaan. Fichtinger denkt ook te weten waarom. “Er zijn géén vrouwen, géén gezeik, ze kunnen gewoon lekker met die treintjes bezig zijn.