Meer vrouwen zijn besmet met het humaan papillomavirus (HPV) dan werd gedacht. In de jaren 90 werd berekend dat van de vrouwen tussen de 30 en 65 jaar, 4 tot 5 procent besmet is. Nieuw onderzoek wijst uit dat het om bijna 8 procent gaat. Dat meldt NOS. Bepaalde typen HPV kunnen baarmoederhalskanker veroorzaken. Gea Vrieze is jeugdarts bij de GGD en vertelt meer over het virus.

Daar zit je dan. Je bent twaalf jaar, hebt waarschijnlijk nog nooit seksueel contact gehad en krijgt ineens een enge naald in je arm. Misschien herken je het wel van een aantal jaar geleden, of juist niet. Op je twaalfde kreeg je een uitnodiging om je te laten vaccineren tegen het HPV. Je hoort jezelf misschien nog denken: ‘Wat is dit, wat moet ik ermee?’ De GGD informeerde je met brochures en via hun website. Tegenwoordig opent de GGD tijdens de campagne zelfs een telefoonlijn voor de meisjes.

Ouders bellen vaker
Volgens Vrieze leeft de bezorgdheid meer onder ouders, die bellen vaker dan de kinderen: ‘’HPV en seksualiteit staan ver van meisjes van twaalf af. Ouders gaan vaak googelen en zien dan de meest vreselijke foto’s. Meisjes die door het vaccin overleden zouden zijn, of verlamd zouden zijn geraakt. Het doel is dat de medewerkers van de GGD deze vondsten nuanceren. Vaak is het ergens uit Amerika gekomen en nergens op gebaseerd. In de geschiedenis van vaccineren in Nederland is nog niks raars voorgekomen.’’ De reden dat meisjes zich niet laten vaccineren en dat ouders hun kind geen prik laten halen is onbekendheid, aldus Vrieze. ‘’Het is een besmetting waarvan je niets merkt, het gaat meestal vanzelf weer over en is op het moment zelf niet levensbedreigend. Het HPV-vaccin heeft geen directe invloed op het leven, terwijl kinkhoest bij baby’s dat bijvoorbeeld wel heeft.’’

HPV is seksueel overdraagbaar, maar of je nou één of zes sekspartners hebt gehad, maakt volgens Vrieze geen verschil: ‘’Eén keer seks kan voldoende zijn om besmet te raken. Statistisch gezien loop je als je meerdere sekspartners hebt gehad een groter risico, maar niets is uit te sluiten.’’


Wel of niet vaccineren?
De 21-jarige Femke heeft besloten zich niet laten vaccineren toen zij opgeroepen werd. ‘’Ik weet nog dat ik de brief kreeg toen ik een jaar of veertien was. Ik vond dat het in de brochure allemaal wel heel leuk en mooi uitgelegd werd. Nergens stonden statistieken en cijfers, waardoor ik het niet helemaal vertrouwde. Ik heb het er met mijn ouders over gehad en die vonden het niet erg als ik de prik niet ging halen.’’ Zo heeft ook de 19-jarige Isabel de prik niet gehaald: ‘’Mijn moeder geloofde er niet zo in. Als je twaalf bent neem je aan wat je ouders zeggen. Ik heb er geen spijt van gehad.’’

Denise is 21 jaar oud en heeft de prik wel gehaald. ‘’Ik heb er achteraf spijt van. Op die leeftijd denk je daar niet over na, iedereen deed het. Toen deed ik het ook maar. Als ze het me later hadden gevraagd had ik er beter over na kunnen denken. Ik zie nu wel eens wetenschappelijke onderzoeken voorbij komen waarin staat dat meiden die de prik wel hebben gehad, juist een verhoogde kans op kanker hebben. Dat maakt me soms bang.

Brabantse gemiddelden
In Brabant ligt het vaccinatiegemiddelde hoger dan in de rest van Nederland. Daar heeft Vrieze een duidelijke verklaring voor: ‘’In Brabant wonen weinig mensen die anti-vaccinatie zijn, wij vallen namelijk buiten de Biblebelt. Er is rondom Eindhoven wel een groepering die kritisch is op prikken en antroposofische denkwijzen heeft, maar dat vlakt uit tegenover de mensen die voor de vaccinatie open staan.

Het RIVM vermeldt op hun website dat de typen HPV16 en HPV18 de twee virussen zijn die de grootste kans hebben om baarmoederhalskanker te veroorzaken. Waarom zijn juist deze typen zo gevaarlijk? ‘’Dat komt doordat het lichaam meer moeite heeft deze type virussen op te ruimen dan andere virussen. Type 16 en 18 nestelen zich meer in het slijmvlies dan de andere soorten HPV’s’’, stelt Vrieze.

Inhoud van vaccin
Vrieze legt uit wat precies in het vaccin zit: ‘’Eigenlijk zitten er virussen in het vaccin verwerkt. Het lichaam weert zich af tegen deze virussen en probeert immuun te worden.’’ Volgens de jeugdarts ben je niet meteen immuun voor het virus als je gevaccineerd bent. ‘’Als je de vaccinatie hebt gehad, hoeft dat niet te betekenen dat het aanslaat. Het hangt ervan af hoe je lichaam op het vaccin reageert.’’

Heeft een vaccinatie nog zin als een meisje al seksueel actief is? Volgens Linda de Heer, communicatiemedewerker bij GGD Gelderland-Zuid, wel. ‘’Inenting heeft vooral zin als een meisje nog niet met HPV16 of HPV18 besmet is. Het hoeft niet zo te zijn dat seksueel actieve meisjes besmet zijn met één of beide typen HPV.’’ De vaccinatie wordt vanuit het rijksvaccinatieprogramma vergoed totdat meisjes negentien jaar oud zijn. Als je alsnog gevaccineerd wil worden na je negentiende, kan dat bij de huisarts, maar zitten daar wel extra kosten aan verbonden.