Faalangstexamens zijn de laatste jaren bijzonder populair. De manier van afrijden, waar je meer tijd hebt voor je rit en de mogelijkheid tot een time-out, stijgt de laatste jaren enorm. In 2015 werden er bijna 23.000 eerste examens afgelegd, waar dit in 2012 nog onder de drieduizend lag. Het slagingspercentage ligt bij deze vorm van afrijden ook aanzienlijk hoger, blijkt uit cijfers van het CBR. Toch gaat het ook wel eens fout. Eergisteren werd een man veroordeeld tot negen maanden celstraf omdat hij kandidaten tegen een betaling een faalangstexamen eenvoudig liet halen.  Maar hoe ziet zo’n examen er eigenlijk uit, en zijn er mogelijke risico’s aan verbonden?

CBR 2012

CBR 2015

‘Een stuk minder streng’
Geregeld komt in de media kritiek op de faalangstexamens. Geenstijl noemde het een manier van afrijden die te vergelijken valt met ‘een rondje rijden op het Mario Circuit’  en een rijschoolhouder vond dat de manier makkelijker was dan de reguliere. Volgens hem wilde het CBR graag laten zien dat het een geslaagd project was.

Maud Balk (20) is iemand die zo’n examen  heeft gedaan, met succes. Waar het twee keer op de normale manier niet lukte, haalde ze haar rijbewijs nu wel. En dat ging een stuk makkelijker. “Ik merkte dat er echt een stuk minder streng werd gekeken naar mijn rit. Een fout die ik maakte, werd zogenaamd niet gezien. Ook kreeg ik een ingreep en reed langzaam voorbij een stopbord waar je toch echt per se moet stoppen.”
Maud beaamt dat ze ontzettend veel geluk heeft gehad met haar examinator. “Bij mijn normale examen, waarvoor ik twee keer zakte, reed ik beter dan bij het faalangstexamen. En nu haalde ik het wel,” lacht ze.

Leerling bepaalt zelf
Waar het faalangstexamen voor een hoger slagingspercentage zorgt, zorgt dat geregeld voor discussie. Kiezen leerlingen niet sneller voor deze vorm van examens afleggen, waardoor ze meer kans hebben op slagen? Volgens rijschoolhouder Joost van Lanen is die kans aanwezig, maar moeten we ons niet onnodig zorgen maken. “Er wordt meestal onderling overlegd over of wie zo’n examen wel en niet gaat doen en bij een examen blijft veiligheid het belangrijkste. In eerste instantie wordt het echt alleen gedaan voor mensen die door de zenuwen niet meer normaal kunnen rijden. Maar de leerling bepaalt uiteindelijk wel zelf. Als ze dan van vrienden horen dat ze op een andere manier sneller kunnen slagen, zou het kunnen dat ze daar voor kiezen. Maar, zo’n examen is wel duurder en veel jongeren weten vaak toch niet wat dat examen inhoudt. Dat vergeet men vaak.”


Bron: CBR

Op een lijn zitten

Wat wel een feit is, is dat bestuurders die een faalangstexamen afleggen meer fouten mogen maken dan reguliere examens. “Dat is niet helemaal hoe het zou moeten,” geeft Van Lanen toe. “Ik heb eens bij een examen gezeten waar een examenkandidaat fout inparkeerde. Dat kan gebeuren, is niet erg. Maar bij de tweede keer ging het wéér fout. Dat zou bij een regulier examen game-over betekenen. In dit geval kreeg ze ook nog een derde kans. De derde keer ging het niet veel beter, maar ze haalde het uiteindelijk wel. Dat hoort niet.”

Toch is het te kort door de bocht om dit puur aan de speciale manier van afrijden te wijten, vindt de Udense rijinstructeur. Het CBR zou soms wat meer hetzelfde moeten werken, want dat kan per examinator anders zijn. “Je bent erg van de gekozen route afhankelijk. Deze bepaalt de examinator. Ik merk soms dat zij dezelfde situaties, soms net wat anders beoordelen. Dat kan een groot verschil maken.”