Sporten goed voor de mentale gezondheid? Niet altijd. Judoka Kim Polling (25) maakte vorige week bekend dat haar mentale dip juist ontstaan is door sporten, omdat ze ten koste van alles wilde winnen. Ze is niet de enige: jonge topsporters kampen regelmatig met mentale problemen door op hoog niveau te sporten, volgens sportpsycholoog Theo Gorissen.

Kim Polling
Kim Polling

Topsport is niet alleen fysiek zwaar, het stelt ook zware eisen aan de mentale gezondheid. Dat stelt Gorissen: “Er ontstaan bij jongeren vooral problemen wanneer iemand minder kan sporten dan voorheen. Als je gewend bent om op een bepaald niveau te trainen en dat lukt even niet, dan is dat pijnlijk”, legt hij uit. Blessures zijn volgens hem vaak de oorzaak van een dip. Sommige jongeren verliezen hun zelfvertrouwen, doordat de revalidatieperiode langer duurt dan verwacht. “Als iemand denkt na twee maanden wel weer op hetzelfde niveau te kunnen sporten als voorheen, en dat is niet het geval, dan kan dat zwaar vallen.”

De band tussen coach en sporter
Ook de coach speelt een rol in het veroorzaken van mentale problemen, bijvoorbeeld omdat hij teveel druk legt op de sporter. “De band die de coach met een speler heeft, is heel belangrijk. Soms bedoelen ze het allebei goed, maar verstaan ze elkaar niet meer. De coach vraagt dan bijvoorbeeld te veel van de sporter.” Gorissen stelt zelfs dat de partijen vrienden van elkaar moeten zijn. “Ze moeten elkaar blindelings kunnen aanvoelen.” Volgens hem kan dat miscommunicatie voorkomen.

School en privé
Ook in de top van de schaatswereld kunnen mentale problemen ontstaan door teveel druk. Julie Den Boer (18) was met haar schaatsteam, Team Ice United, Nederlands kampioen. Ze beleefde veel plezier aan schaatsen, totdat ze mentale problemen kreeg. “Ik wilde heel veel tegelijk. Ik wilde mijn schaatsvaardigheid ontwikkelen en in het team passen. Ik wilde zo graag presteren dat school eronder ging lijden”, vertelt ze.

woman-1006100_960_720Dat school of de privésfeer onder druk komt staan, gebeurt wel vaker, stelt Gorissen: “Als dat gebeurt kunnen jongeren zelfs depressief raken, of naar middelen, zoals drank, grijpen. Het komt zelfs voor, dat ze geen zin meer hebben het leven.” Volgens hem is het dan belangrijk om te weten wat de juiste behandeling is. Sportpsychologen werken vaak met groepsessies om de mentale problemen bespreekbaar te maken. Er wordt dan aangeraden even te stoppen met sporten.

Dat geldt ook voor Den Boer: “Ik moest stoppen met schaatsen en voor school gaan,” vertelt ze. Naar eigen zeggen was ze anders bezweken onder de druk. “Het is belangrijk om op tijd je grenzen te weten, zodat de schade beperkt blijft. Sporten maakte me ongelukkig en dat hoort niet.”