‘Steeds meer scholieren studeren over de grens; universiteit Hasselt populair’, kopte het Eindhovens Dagblad afgelopen maart. Voor Brabantse jongeren is de keuze soms snel gemaakt. Door de afschaffing van de basisbeurs moet er voor de studie geld geleend worden. Laat dat nou in België een stuk voordeliger uitpakken, voor een academiejaar in Nederland ben je 1951 euro kwijt, in Vlaanderen kost je dat maar 890 euro. Toch is studeren in België niet in alle opzichten idealer dan in Nederland. De kwaliteit van het hoger onderwijs staat zwaar onder druk. De zuiderburen besparen fors op de uitgaven per student, ruim één vijfde. De Vlaamse Hogescholenraad trekt aan de bel en startte in April een grote campagne: ‘Want wij zijn het waard’. Een interview met Marc Vandewalle, Secretaris Generaal van de Vlaamse Hogescholenraad.

In de flyer van de actie ‘Want wij zijn het waard’ wordt gevraagd terug te keren naar het financieringsniveau uit 2009, dat is zeven jaar geleden! Waarom trekt u nu pas aan de bel?
”Dit speelt inderdaad al veel langer. We hielden onze docenten voor dat ze even een tandje erbij moesten doen tijdens de stijging van studentenaantallen. Het geld zou later wel komen. Maar dan zegt de minister ineens dat dat niet gaat gebeuren. We hebben het eerst zonder grootschalige campagne geprobeerd, maar dat lukte niet. Nu betrekken we met ‘Want wij zijn het waard’ ook alle studenten erbij.”

Meer geld voor?
”Docenten, dat is al een belangrijk gedeelte van de besparing. Docenten horen een loonsverhoging te krijgen aan de hand van een indexering, die krijgen we alleen niet. We krijgen dus net zoveel geld voor het personeel als eerst. Maar we moeten die docenten wel een loonsverhoging geven dus dat betekent dat we die doorvoeren, maar dat er een gedeelte van de docenten ontslagen moeten worden.”

Minder docenten voor meer studenten…
”En dat is te merken, de studenten merken dat er minder begeleiding is. Er wordt les gegeven aan grotere groepen, maar ook de ontwikkeling staat stil. Een hogeschool hoort te investeren en innovatieve ideeën en projecten te ondersteunen, dat kan nu niet.”

Maar de hogescholen zelf kunnen toch ook bezuinigen?
”Dat gebeurt ook. Er waren eerst tweeëntwintig hogescholen maar die zijn nu gefuseerd tot dertien. Dat scheelt een heel hoop geld. Maar de financiering van de hogescholen loopt nu totaal niet gelijk op met de groei van studenten. In zeven jaar tijd steeg het aantal hogeschoolstudenten van 85.000 naar 115.000.”

En pas nu zeven jaar later is het geld op?
”Je moet het zo zien, wij zijn een overkoepelende organisatie, wij vertegenwoordigen alle dertien hogescholen uit Vlaanderen. Deze actie is in België best ludiek, dat duurt een hele lange tijd voordat je alle hogescholen zover krijgt. Als je met dertien leden aan tafel zit, dan was er eerst altijd nog wel eentje met een buffer qua geld. Dat is nu wel anders.”

Dit is alleen van de hogescholen, hebben de universiteiten wel zoveel geld dan?
”Er gaat sowieso meer geld naar universiteitsstudenten, maar universiteiten krijgen ook geld voor onderzoeken. Zij kunnen nog een beetje losjes omgaan met de financiering, zolang ze over een aantal jaar maar kunnen laten zien dat er met een bepaald bedrag onderzoek is verricht. Maar zij worden ook gekort door de overheid.”

Waarom doen zij dan niet mee met deze actie?
”Deze actie is voor Vlaamse begrippen best ludiek. Belgen zijn niet zo van het actievoeren, de universiteiten hadden hier nooit aan meegedaan. En als dat zo was geweest dan wilde de universiteiten sowieso het woord voeren. Daar was ik nooit aan begonnen want de hogescholen worden het hardst getroffen.”

Met de actie werd er onder andere een college gegeven voor ruim tweeduizend studenten op het plein voor het Vlaamse Parlement, de Minister kwam daar op het podium om de studenten toe te spreken. Ze gaf daar aan te proberen om middelen binnen te halen. Klinkt een beetje als een zoethoudertje, wat gaat u nu doen?

”Wij gaan door met actievoeren! In september moet de begroting van de regering rond zijn. Als daarin qua begroting niks veranderd is voor de hogescholen dan gaan we misschien wel staken. Wij gaan door.”

Gaat u hier nou echt wat mee bereiken?
”Ik weet het niet, ik hoop het. Wat ik eigenlijk wil, is dat wanneer ergens geld vrijkomt, de overheid dan aan ons denkt. Dat hoop ik te bereiken met deze actie.”

Door: Peter Verschuuren en William van Houte