De eindexamens op het voortgezet onderwijs hebben dit jaar wederom een recordaantal klachten opgeleverd. In totaal heeft het LAKS meer dan 200.000 klachten ontvangen, ongeveer vijfentwintig procent meer dan vorig jaar. Vooral havo- en vmbo-leerlingen hebben flink meer geklaagd dan voorgaande jaren.

Waar in het verleden de vwo-examens steevast de meeste klachten opleverden, is het dit jaar de havo die de kroon spant. Volgens Loran Hempenius, woordvoerder van het LAKS, ligt dat vooral aan de media-aandacht. “Voordat televisie en kranten de klachtenstroom oppikten, waren het vooral de vwo’ers die zelf op zoek gingen naar een plek om hun bezwaren in te dienen. Inmiddels weten de havisten en vmbo’ers ons door alle aandacht ook veel beter te vinden.”

Examens scoren voldoende
Mede door die ontwikkeling is het nieuwe record niet per se een teken dat de examens opnieuw slechter waren. “Als we kijken naar het vwo, dan zien we een zelfde aantal klachten als vorig jaar. Ook het aantal correcties in het antwoordmodel verschilt amper”, vertelt Hempenius. “Daarnaast zijn er natuurlijk ook nog de leerlingen die om de verkeerde redenen klagen. Steeds vaker hebben kandidaten het idee dat de cijfers hoger uitvallen als er meer klachten binnenkomen.”

Het havo-examen Engels is de absolute koploper met meer dan 26.000 klachten. Na de toets riepen leerlingen al snel op om te klagen in de hoop op een soepele normering. Ook Fenne Jakobs spuwde haar gal. “Met een onvoldoende voor Engels zak ik. Vrienden van me die vorig jaar hun diploma haalden, zeiden dat ik sowieso moest klagen. Hoe meer we insturen, hoe groter de kans op slagen.” 

Klaag bewust
De leerlingen houden er alleen geen rekening mee dat de taak voor het LAKS hierdoor alleen maar lastiger wordt. Hempenius stopt na dit jaar, maar ziet een grote uitdaging voor zijn opvolger. “Op dit moment kunnen we de écht urgente klachten nog redelijk makkelijk eruit filteren, maar dat wordt lastig als deze trend doorzet.”

Hempenius roept de toekomstige leerlingen dan ook op om alleen concrete bezwaren in te dienen. “We kunnen er weinig mee als iemand een examen te lang vond en daardoor niet is toegekomen aan de laatste twee vragen. Daarnaast komen ook de persoonlijke klachten steeds vaker bij ons binnen. Piepende schoenen van docenten, warme of juist te koude gymzalen en zelfs oncomfortabele stoelen komen voorbij. Allemaal lachen, maar voor ons een zware kluif. Het wordt een ander verhaal als bepaalde antwoorden onjuist of onvolledig zijn.”