Het Wandelbos in Tilburg is niet zo verwaarloosd als mensen denken. Afgelopen week werd door buurtbewoners in het Brabants Dagblad geklaagd over de toestand van het recreatiebos, door onder meer te veel rondslingerend afval en een slechte toestand van de vijver. Volgens Gert Brunink, bioloog en ecoloog, valt dat wel mee. De Nieuwsredactie liep met Brunink een rondje door het bos.

Brunink vraagt zich direct af wat de buurtbewoners als ‘verwaarlozing’ zien. “Een ecoloog ziet verwaarlozing anders dan een ander”, vertelt hij. “Voor een ecoloog is een bos verwaarloosd wanneer er gevaarlijke situaties zouden ontstaan, zoals dode takken die over wandelpaden hangen. Dat is hier niet het geval. Buurtbewoners zien rondslingerend afval al als verwaarlozing van het bos. Daardoor zullen zij sneller zulke uitspraken doen.”

Het afval

De gemeente Tilburg verbiedt zwerfafval binnen het centrum, maar daarbuiten wordt het toegestaan. Er zijn verschillende clubs van buurtbewoners die samen het groen in hun buurt schoon houden. “Zij kunnen de spullen die ze nodig hebben zo bij de gemeente halen. Vuilniszakken, prikkers, bezems et cetera. Vervolgens komt de gemeente het verzamelde afval gratis ophalen.” Voor het Wandelbos is er nog geen dergelijke groep, maar volgens Brunink kan daar goed verandering in komen. “Het lijkt mij een kwestie van tijd. Als de mensen klagen over het bos, dan zullen ze op den duur ook zelf de handen uit de mouwen gaan steken om de boel schoon te houden.”

Ook is er een scholenproject, waarbij Tilburgse basisscholen worden gevraagd om een gebied rond hun school te ‘adopteren’ en dat schoon te houden. Voor een gebied van tweehonderd meter rond de school, krijgt die school vierhonderd euro en voor het dubbele gebied zelfs duizend euro. “Het idee is dat de leerlingen van die scholen meer betrokken raken bij het groen en het schoonhouden van het groen. Hopelijk blijven ze dat dan hun hele leven doen.” Er is een school die dichtbij het Wandelbos ligt. Brunink weet niet of die school meedoet aan het project, ‘maar ik hoop het in elk geval wel’.

De vijver

De buurtbewoners klaagden ook over de vijver in het midden van het Wandelbos, die compleet dichtgegroeid zou zijn met onkruid. Na even naar het water gekeken te hebben, is Brunink duidelijk: “Ik zie het niet.” Het water is vrij schoon en ondanks dat er wat afval en wat takken in het water liggen, is het zeker niet dichtgegroeid. En de fietsen in het water, die ook genoemd werden? Ook daarvan ontbreekt ieder spoor.

De ecoloog merkt wel iets anders op. Ondanks de helderheid van het water, wordt hij niet vrolijk van het vele brood wat erin drijft. “Mensen bedoelen het vaak zo goed, maar op deze manier voeren is juist erg slecht. De dieren hier in het bos vinden normaal gesproken al hun eigen eten, dus voeren is sowieso niet nodig.” Wel snapt hij dat mensen het doen: “Het is natuurlijk lief bedoeld en ook kinderen vinden het erg leuk om dieren te voeren. Ze krijgen nu alleen te veel en te grote stukken brood. Dat blijft allemaal liggen en uiteindelijk kan daardoor blauwalg in het water komen.”

Het ecosysteem

Na een korte wandeling verder, wordt Brunink blij wanneer hij een groep brandnetels ziet staan. “Buurtbewoners kunnen het ook zien als verwaarlozing dat er brandnetels staan, maar dat is het juist niet. In veel andere bossen heeft men alle brandnetels weggehaald, maar daarmee tast je juist het ecosysteem aan. Deze brandnetels geven heel veel mineralen aan de grond, die je anders kwijtraakt”, legt hij uit. “Ook trekken brandnetels een hoop vlinders aan, die iedereen wel mooi vindt. Dus het is alleen maar mooi dat de brandnetels zijn blijven staan.”

Ondanks dat er niet veel afval ligt, stoort Brunink zich wel aan de rondslingerende prullen. “Het is zo’n kleine moeite om het in de prullenbak te gooien. Als die vol is, gooien mensen het er wel eens naast. Maar dan moet je het mee naar huis nemen. Een kleine moeite, maar het gebeurt te weinig.” Het risico is ook dat de dieren in het bos het afval als voedsel zien en er in stikken.

Hij is niet de enige. In het Wandelbos zijn ook Marco Ronken uit Breda en Nancy van der Hoeven uit Tilburg met hun zoontje Mordjano. Zij komen hier een paar keer per week en ergeren zich aan het afval. “Af en toe nemen we een netje mee om de rommel uit het water te halen. Het is zo jammer dat dat nodig is”, vertelt Ronken. “Een prullenbak is nooit ver weg. Ook als mensen gaan barbecueën, dan laten ze vaak hun rotzooi achter. Dat is erg jammer.” Ook aan graffiti ergert hij zich: “Ik snap ook niet wat daar leuk aan is, verf spuiten op bomen en bankjes. Doe dat lekker thuis.”

Wat is het Wandelbos?

Het Wandelbos werd in 1920 ontworpen. Hiervoor werd het gebruikt als jachtgebied voor de rijkere Tilburgers. Voor het ontwerp werd tuinarchitect Leonard Springer gevraagd. Vijftien jaar nadat het bos klaar was, werd in het midden van het bos een vijver aangelegd. De vijver heeft de vorm van een ‘8’, waardoor een gevoel van oneindigheid is gecreëerd. Ook zijn er later een kinderboerderij en een speeltuintje in het bos gekomen.

In het Wandelbos is een aantal dieren te zien. Zo zijn er grond- en boomeekhoorns, die ooit zijn ontsnapt uit een nabijgelegen dierentuin. In het water zijn grote snoeken en mooie, witte zwanen te vinden.