Politieke correctheid is een manier van voorzichtig en verhuld praten over onderwerpen die politiek gevoelig liggen om niemand te kwetsen. Op Amerikaanse universiteiten lijkt het op eierschalen wandelen tot een volkssport te zijn verheven. Dit klimaat waait over naar onze universiteiten.

Racistische historische figuren worden uit de geschiedenisboeken geschrapt, onwelkome meningen worden geweerd en na afloop van universiteitsdebatten zijn er ‘safe spaces’ als veilige haven (compleet opgetuigd met kalmerende muziek, koekjes, Play-Doh en kattenfilmpjes).

Amerikadeskundige Maarten van Rossem meent dat dit soort verschijnselen vooral ‘universiteitseigen’ zijn. “Amerika is namelijk helemaal niet zo politiek correct”, vertelt hij. “Kijk maar naar Donald Trump, die associeert zich totaal niet met dat klimaat. Op universiteiten is dat heel anders. Daar zijn ze juist snel bang om iemand voor het hoofd te stoten.” Hij wijst erop dat literatuur die niet past binnen het ‘politiek correcte’ wereldbeeld wordt gecensureerd en van waarschuwingsetiket wordt voorzien. Al jarenlang is dat doodnormaal in Amerika, evenals het faciliteren van genderneutrale toiletten in de naam van diversiteit.

Generatie-Y, het toekomstbeeld
Het rapport Ons Onderwijs 2032 van staatssecretaris Dekker adviseert ‘topografische, historische en natuurwetenschappelijke feitenkennis te schrappen’ en ‘burgerschap’, ‘culturele diversiteit’ en ‘tolerantie’ als nieuwe leidraad te hanteren. Eind jaren tachtig voorspelde de Amerikaanse denker Allan Bloom al dat het selectief benoemen van feiten over de westerse beschaving de nieuwe norm zou worden. Volgens hem zou deze selectiviteit leiden tot beperking van het vrije woord. Omslachtig, verhullend taalgebruik zou de nieuwe maatstaaf zijn.

Politicoloog Diewertje Kuipers voorspelt linke soep. “In de naam van sociaal activisme en tolerantie worden moderne kernwaarden onderuit geschoffeld. Het weglaten van  historische en wetenschappelijke feitenkennis op scholen en sprekers een strobreed in de weg leggen is regelrechte censuur.” Ze stelt dat het vervormen van de werkelijkheid niet de nieuwe norm mag worden. “En dat is natuurlijk rampzalig voor het vrije woord, wat bij uitstek op universiteiten zo belangrijk is.”

Hoe komt het dat universiteiten afstevenen op een klimaat waar uiterste voorzichtigheid geboden is? “Dat heeft te maken met de mensen die nu naar de universiteit gaan”, vertelt generatie Y-deskundige Itamar Sharon. “Deze lading studenten, generatie Y, is gewend haar zin te krijgen. Dat komt doordat hun ouders hen opvoedden met het idee dat de wereld aan hun voeten lag. Ze geloven in een maakbare wereld, en tegelijkertijd hechten ze veel waarde aan maatschappelijke betrokkenheid. Dat is een combinatie die politieke correctheid in de hand werkt.”

Eenheidsworst in opinieland
In Amerika kun je de toekomst zien voor Nederland, zegt Vincent Steur, een student aan de Universiteit van Amsterdam. “Universiteiten prediken altijd voor diversiteit, maar wat meningen betreft maakt eenheidsworst de dienst uit. Je moet namelijk aan de goede kant van de moraal staan, dat is het belangrijkste.” Dat wordt volgens hem pijnlijk zichtbaar tijdens debatwedstrijden. “Wie zaken benoemt die niet passen binnen een  ‘politiek correct’ wereldbeeld, zet zichzelf automatisch buitenspel. Ook al kom je met feiten, elke vorm van kritiek op minderheden is fout. Want je moet er maar alles aan doen om die zielige minderheden niet te kwetsen.”

Hij merkt dat hij zichzelf op de universiteit censureert. Hij ziet voor zichzelf geen keus. “Afwijkend denken staat gelijk aan ‘micro-agressie’ en wordt in de kiem gesmoord”.

13393231_1319997701348605_2065548655_n