Het RIVM heeft ontdekt dat er grote hoeveelheden geneesmiddelen in het oppervlaktewater zitten. De middelen hebben nog geen invloed op drinkwater, maar brengen de ecologie wel in gevaar. “Door vergrijzing ligt het in de lijn dat het erger wordt”, zegt Caroline Moermond, hoofdonderzoeker van het RIVM.

“Met ons drinkwater zijn er nog geen problemen. In onze ecosystemen daarentegen is er bij vijf geneesmiddelen een te hoge concentratie gevonden.” Onder andere het aantal antibiotica is boven de veiligheidsgrens gemeten. “Door de ongerustheid bij de Europese Commissie is er aandacht gekomen voor het probleem. Dit is de reden waarom het IenM en de Unie van Waterschappen aan de slag zijn gegaan met de cijfers die bekend zijn uit 2014.”

De Waterschappen doen op verschillende plekken in Nederland onderzoek. Zo wordt uitgezocht waar in het water te veel geneesmiddelen zijn. Het ligt volgens Moermond vooral aan de rioolwaterzuiveringsinstallaties. “Deze installaties kunnen onvoldoende de medicijnen zuiveren. Via deze installaties komen ze in het water terecht. Nu kunnen ze voor een groot deel alle stoffen eruit halen, maar nog lang niet alle microverontreiniging. Er moet beter gezuiverd gaan worden.”

In medicijnen zijn ongeveer tweeduizend werkzame stoffen aanwezig. Van deze stoffen zijn er tachtig onderzocht. Het zal flink in de papieren lopen om meer onderzoek te doen naar een groter aantal stoffen. Het zal enkele miljoenen euro’s kosten om dit op grote schaal in Nederland te laten onderzoeken.

Ook Pim de Voogt, professor milieuchemie aan de Universiteit van Amsterdam denkt dat het probleem voornamelijk bij installaties ligt. “Onze installaties zijn er niet op gebouwd om geneesmiddelen te zuiveren. Daar moet dus iets aan gebeuren.” Volgens De Voogt lopen andere landen al vooruit op het zuiveringsproces. “Zwitserland bijvoorbeeld is de voorloper. Het land heeft al een extra zuiveringsstap toegevoegd aan installaties om het proces te verbeteren.”

Naast het verbeteren van installaties noemt de professor ook een andere oplossing. “Het is ook mogelijk om in woon- en ziekenhuizen zuiveringsinstallaties te bouwen. De vergrijzing zal toenemen, waardoor er ook gekeken moet worden hoe we het medicijnverbruik kunnen verminderen. Er zijn verschillende opties, maar er moet zeker iets gaan gebeuren.”