Politie-eenheid Den Haag pakte afgelopen week drie mannen op die ervan verdacht worden 2500 mensen te hebben opgelicht. De gevaren van internetfraude zijn wellicht niet altijd direct te zien, maar met jouw persoonsgegevens kunnen internetcriminelen een hoop schade veroorzaken.

Fraude op marktplaats

“We startten eind 2016 een onderzoek op nadat we meerdere aangiftes hadden ontvangen van internetfraude op Marktplaats”, aldus Yvette Verboon, woordvoerster van politie-eenheid Den Haag. Uit het onderzoek kwam de identiteit van de verdachten naar voren. “We vermoeden dat er ruim 2500 mensen slachtoffer zijn geworden van deze mannen”

De fraudeurs gingen als volgt te werk. Allereerst werd aan potentiële kopers op Marktplaats een kopie van hun legitimatiebewijs gevraagd. Wanneer ze deze opstuurden en vervolgens betaalden, kregen ze geen product opgestuurd. Hun legitimatiebewijzen werden ondertussen gebruikt door de fraudeurs om zich voor te doen als nieuwe verkoper.

Criminelen en persoonsgegevens

“Alles wat een crimineel met jouw persoonsgegevens doet, draait om geld”, zo stelt Erik de Jong, chief research bij cybersecuritybedrijf FOX-IT. Een crimineel kan bijvoorbeeld met creditcardgegevens aankopen doen. “We merken dat dit zich het meest voordoet. Dit is een aantrekkelijke manier omdat je, wanneer je de gegevens eenmaal hebt, vrij spel hebt. Wanneer een crimineel bijvoorbeeld de bankgegevens heeft buitgemaakt, dan moet hij alsnog een reader hebben ter verificatie om geld over te boeken. Dit maakt het al een stuk minder aantrekkelijk.”

Het stelen van iemands identiteit en zich zo voordoen als iemand anders komt volgens De Jong vooral voor op sites als Marktplaats. “Een crimineel doet dit om zelf buiten schot te blijven. Voor de persoon van wie de gegevens gestolen zijn, is het daarnaast extra lastig. Zie maar eens te bewijzen dat jij niemand hebt opgelicht.”

Persoonsgegevens achterhalen

“Criminelen doen zich anders voor dan ze zijn om aan persoonsgegevens te komen”, stelt Jan Leliveld, een advocaat die zich toelegt op fraudezaken. “Ze wekken bijvoorbeeld de indruk dat ze een telefoonabonnement willen verkopen en vragen je daarbij om je gegevens, omdat ze die nodig zouden hebben om alles te regelen.” De criminelen worden ook steeds gehaaider. “Vroeger stonden de berichtjes van criminelen altijd vol met spelfouten, maar tegenwoordig ziet het er allemaal steeds professioneler uit. Voor de consument wordt het alsmaar lastiger om te beoordelen of een E-mail nu echt is of niet. Daarom moet je altijd op je hoede zijn. Zeker als in de e-mail iets wordt aangeboden wat erg goedkoop lijkt.”

Er wordt via televisiespotjes en op internet door de overheid gewaarschuwd voor fraudeurs. De vraag is of dit voldoende is om aandacht voor het onderwerp te krijgen. “Het hangt volgens mij voornamelijk van de consument af”, aldus Leliveld. Er zijn consumenten die de fraudeurs op hun blauwe ogen geloven en er zijn consumenten waarbij alarmbellen afgaan, maar door de goed opgestelde mail toch twijfelen of deze echt is.

Commerciële partijen

De overheid is het meest actief in het alert maken van de gevaren van internetfraude. Toch is er volgens Leliveld een grotere rol weggelegd voor commerciële partijen. “Een partij als Marktplaats heeft daar zelf wel een verantwoordelijkheid in. Ze werken steeds zorgvuldiger en dat wordt ook van ze verwacht, maar als fraude op hun site meer voorkomt, dan vind ik dat ze daar iets meer aan moeten doen.”

De Jong vindt daarentegen dat er voldoende gewaarschuwd wordt. “Het probleem ligt bij de mensen zelf. Ze zijn soms te naïef. Bovendien kan een organisatie nog zo goed waarschuwen, maar toch komt het niet bij de mensen binnen.” Meer aandacht op scholen zou volgens hem wel een toegevoegde waarde hebben. “Op jonge leeftijd is het makkelijker om te waarschuwen over de mogelijke gevaren van internetfraude.”

5 Tips om internetfraude tegen te gaan:

–        Geef nooit je persoonsgegevens aan een onbekende op internet

–        Stuur nooit een kopie van je legitimatiebewijs

–        Vertrouw nooit een verkoper die zegt dat het product niet kan worden opgehaald

–        Wees op je hoede wanneer een product tegen een lage prijs wordt aangeboden

–        Doe nooit iets op internet dat je niet vertrouwt

Klik hier voor meer informatie en om aangifte te doen van internetfraude