Krijg je tijdens het kijken van Netflix-series zin in een sigaret? Dat is niet gek. Uit onderzoek van Amerikaanse anti-tabaksorganisatie Truth Initiative blijkt dat er in 79 procent van de best bekeken series gerookt wordt. In de populaire Netflix-series Stranger Things, Orange is the New Black en House of Cards zitten de meeste rookscenes. En volgens verslavingsdeskundige Esther Croes is zien roken, doen roken.

“Als je als roker iets ziet wat met roken te maken heeft, zoals een sigaret of een asbak, dan krijg je trek in roken.”

Maar het kijken van een Netflix-serie waarin gerookt wordt, heeft meerdere gevolgen. “Een spannend en stoer karakter die rookt in een film of serie kan mensen er ook toe verleiden om te beginnen met roken. Misschien worden ze dan ook wel zo stoer of spannend. Jongeren zijn hiervoor extra gevoelig.”

Van demoraliseren naar normaliseren?

Om de jeugd te beschermen is het al een lange tijd verboden om te roken in bijvoorbeeld treinen, collegezalen of cafés. Dat is volgens de verslavingsdeskundige gedaan om het roken te demoraliseren. Croes vreest dat de rookscenes in series de kijk van de maatschappij op roken gaat veranderen: “Door Netflix-series krijgt roken een ‘feel good’ gevoel. We gaan het weer als normaal beschouwen.”

Croes benadrukt dat ze niet de creatieve vrijheid van filmmakers wilt tegenzitten. “Ik snap dat roken bij sommige films erbij hoort, bijvoorbeeld als de film zich afspeelt in een tijd waar er veel gerookt werd. Bij een cowboyfilm haal je de pistolen ook niet weg.”

Kijkwijzer voor rookscenes

Maar er zijn volgens Croes ook andere opties om mensen te beschermen tegen rookscenes. “Het zou goed zijn als je gewaarschuwd wordt als je een film of serie begint te kijken. Bijvoorbeeld door een kijkwijzer die zegt dat er in de film of serie gerookt wordt. Zo kunnen mensen die net gestopt zijn met roken bepalen of het wel verstandig is om de film te kijken.”