Veel opleidingen in Nederland verengelsen. Bij twintig procent van de bachelorstudies en bij zeventig procent van de masters is de voertaal Engels. Goed voor de internationalisering van Nederland, zou je zeggen. Maar niet iedereen ziet de ‘verengelsing’ op opleidingen zitten. Voor de Tweede Kamer reden om er op 3 april over te vergaderen.

We hebben het allemaal weleens meegemaakt: je loopt een koffietent binnen en de medewerker achter de kassa begint direct in het Engels tegen je te praten. Dat is ook niet gek als je je bedenkt dat op basisscholen steeds eerder aandacht wordt besteed aan Engelse lessen en veel studenten voor een Engelstalige opleiding kiezen.

Universiteiten zijn dan ook al een paar jaar bezig met het verengelsen van opleidingen. Daar moet een tijdelijke stop op komen, vindt taalpsychologe Annette de Groot. Samen met de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) denkt zij dat er beter nagedacht moet worden of alle opleidingen deze verengelsing wel nodig hebben.

Verloedering
De échte taalliefhebber onder ons is van mening dat de Nederlandse taal niet mag verloederen door de verengelsing. De Groot vindt dat niet alleen zonde, maar ook problematisch voor studenten. “Engels is voor de meerderheid van de studenten en docenten niet de moedertaal. Hierdoor wordt hun uitdrukkingsvermogen en begripsvermogen onderdrukt tijdens vergaderingen”, zegt De Groot.

Je Nederlands blijft ook hangen op het niveau waar je op de middelbare school mee bent geëindigd. “Dan is je taalvermogen tijdens je studie op de universiteit vergelijkbaar met dat van eind middelbare school, en dat is niet goed.”

Maar als we dan goed Engels spreken, what’s the loss?! Nou, zo simpel is het niet. “Als het Nederlands verzwakt, dan verzwakt de tweetaligheid van studenten en docenten ook. Dit komt doordat je de Engelse taal niet volledig beheerst, maar ineens wel met wetenschappelijke termen bezig bent. Voor veel studenten is die overgang een grote stap. Ook zijn lang niet alle docenten zo goed in Engels, waardoor de kwaliteit van het onderwijs afneemt.”

Maatschappij
De omzetting van Nederlandstalige opleidingen naar het Engels heeft ook maatschappelijke gevolgen. “Als er migranten naar Nederland komen, willen wij dat ze zo snel mogelijk de taal leren. Door het verengelsen van de opleidingen geven we eigenlijk het signaal af dat de Nederlandse taal niet zo belangrijk is.” Daarnaast wordt de kloof tussen de overheid en het hoger onderwijs vergroot. “Universiteiten willen meer maatschappelijk betrokken zijn, en dat gaat niet lukken als alles Engelstalig wordt”, zegt De Groot.

De reden dat we zo internationaliseren, is onder andere zodat we meer buitenlandse studenten binnenhalen. Maar wat als dat ten koste gaat van onze eigen studenten? De Groot is vóór internationalisering, maar ze denkt wel dat het kostenplaatje te groot is voor Nederland. Een buitenlandse student hoeft enkel collegegeld te betalen, dat is zo’n tweeduizend euro per student per jaar.

“Maar één student uit het buitenland kost ons al rond de achtduizend euro per jaar, omdat zij meer aandacht nodig hebben dan Nederlandse studenten. Daarnaast is de instroom van buitenlandse studenten naar Nederland en de uitstroom van Nederlandse studenten naar het buitenland niet in balans”, stelt De Groot.

Die disbalans is ook een probleem voor onze eigen studenten. “Opleidingen die eerst niet zo populair waren maar door verengelsing meer aanmeldingen kregen, voeren nu een numerus fixus in. Hierdoor ontstaat er eigenlijk een soort concurrentie tussen Nederlandse en buitenlandse studenten”, zegt Tariq Sewbaransingh, voorzitter van de LSVb.

Oplossing
Er zijn dus genoeg argumenten te noemen om een tijdelijke stop op deze verengelsing te zetten. “Geen definitieve stop, maar gewoon even goed nagaan of al deze opleidingen wel Engelstalig moeten worden”, zegt Sewbaransingh. “Het is natuurlijk handig als je bijvoorbeeld bij een bestuurskundige opleiding les in het Engels krijgt, omdat je dan veel in aanraking komt met buitenlandse bedrijven. Maar bij een opleiding tot apotheker kun je je afvragen of daar een meerwaarde aan zit. Een voorschrift moet je immers in correct Nederlands kunnen schrijven.” Het belangrijkste vinden De Groot en de LSVb nog dat de kwaliteit van de opleidingen in Nederland gewaarborgd blijft, zodra ze verengelsen.