Cafés, kroegen en late avondjes met vrienden zijn vaak de eerste dingen waaraan wordt gedacht, wanneer het gaat over het studentenleven. Toch is het niet alleen maar ‘sunshine and rainbows’; Studentenvakbond LSVb beweert zelfs dat driekwart van de studenten uitgeput is. Hoe dan? Verdachten zijn onder andere oom DUO en studiepunten.

Thomas Clement en Jordi Sluijs

 

’Uitgeput’, ’psychisch bezwijken’: bewoordingen die je aan jezelf doen denken? Dat zou statistisch gezien goed kunnen. De afgelopen jaren komen er namelijk in hoog tempo nieuwe onderzoeken bij, die wijzen op veel overspannen studenten. Zo moeten veel verse scholieren voldoen aan een hoog aantal studiepunten, zonder tijd om bekend te worden in hun nieuwe leven. Daar bovenop is er natuurlijk de beruchte oom DUO: vroeger een vrijgevende suikeroom, maar tegenwoordig een enorme kostenpost die studenten met een grote schuld achterlaat. Jammer genoeg hebben aspiranten in het hoger onderwijs geen LAKS-meldpunt om tegenaan te klagen tijdens een drukke toetsweek of na de examens. Voorlichting op de middelbare school: had dat de to-be studenten kunnen voorbereiden op het studentenleven?

Wegnemen, niet doorschuiven

‘’Voorlichting geven over het studentenleven klinkt mooi, maar is niet de bedoeling’’, vertelt de voorzitter van LAKS, Jordy Klaas. ‘’Het gaat om iets heel anders, namelijk dat er te veel prestatiedruk is. Die prestatiedruk moet je wegnemen. Voorlichtingen over deze nieuwe periode is geen aanpakken; het is doorschuiven van de problemen omtrent prestatiedruk.’’ Dat er helemaal niks gebeurt, klopt niet volgens Jordy. ‘’Op hogescholen en universiteiten lopen bijvoorbeeld al speciaal opgeleide student-psychologen rond, om leerlingen met dit soort problemen te helpen. Daarbij zijn er ook nog Studieloopbaan Begeleiders (SLB’ers), die een luisterend oor kunnen bieden. ‘’ Toch is dit niet genoeg volgens de LAKS-voorzitter. ‘’Grote veranderingen komen van hogerop. Daarom gaan wij met ministeries en onderwijsorganisaties in gesprek over verschillende onderwerpen zoals lesuren en de manier van examineren.’’


Hot topic

Iemand die regelmatig kersverse studenten ontvangt is Heleen Barkema. Als studiekeuzeadviseur speelt ze een belangrijke rol; ook twijfel over de studiekeus is een stressfactor. Heleen schrikt van de heftige koppen, maar neemt de berichtgeving met een korreltje zout. ”Ik denk dat de

Bron cijfers: NSVb/Volkskrant/UvA

druk onder andere zichtbaarder wordt omdat steeds meer professionals en media zich de laatste tijd over studiedruk buigen, terwijl het goed kan dat dezelfde stress vroeger onder de radar ging.’’ Dat het onderwerp de laatste tijd meer aandacht krijgt, is geen onzin. Van de NOS tot aan de Cosmopolitan; bijna alle grote tijdschriften en kranten bogen zich de laatste twee jaar over deze ‘hot topic’.

Driekwart van alle studenten?

De eer van meest verbazende kop is waarschijnlijk die van de studentenbond LSVb: ‘’Driekwart studenten uitgeput’’. Klein aandachtspuntje; dit werd niet getoetst bij duizenden studenten, maar bij 342 man.  ”Begrijp me niet verkeerd, het is positief dat jongeren hulp zoeken. Ik zie ook steeds meer jongeren aan tafel die stress ervaren’’ vervolgt Heleen. ‘’Al is het wel zo dat veel mensen, vooral jongeren, elkaar extra stress aanpraten en er alerter op zijn.’’ Waar ze graag verbetering wilt zien is de studiepuntenregeling van het eerste jaar. ”Als scholieren vanuit de middelbare school op een beroepsopleiding terechtkomen, wordt er meteen van ze verwacht dat ze goed presteren. Soms nog maar net zeventien jaar oud, en geen tijd om te wennen. Intussen worden ze wel direct op een druk schema gezet worden waar je geen studiepunten kunt missen. Heel wat studenten moeten door deze regeling stoppen met hun voorkeursopleiding , terwijl ze geen kans hebben gehad om hun talent te laten zien. Er is natuurlijk een grens, maar een definitief studieadvies na het eerste jaar is mogelijk te snel.”

Of studiestress aanwezig is bij veel studenten? Daar twijfelen weinig experts aan. De mate waarin die toeneemt, daar zijn de meningen over verdeeld. Een ding is zeker; er moet actie worden ondernomen.