“Wij gaan per week 27 uur naar school. Daarvan moeten we 23,5 uur zitten.” Fons Peereboom (12) vroeg eind november in de Tweede Kamer waarom er op scholen zo weinig tijd wordt besteed aan sporten en bewegen. Een uitstekende vraag volgens de minister van Onderwijs, Arie Slob.

Afgelopen dinsdag werd er vergaderd over de kwestie rondom gymlessen in de Tweede Kamer. SP wil een wetswijziging doen om bewegingsonderwijs te stimuleren. Het doel is dat iedere basisschoolleerling minimaal 3 uur per week bewegingsonderwijs krijgt van een vakdocent. De fractie van GroenLinks liet tijdens de vergadering weten te pleiten voor meer van die vakdocenten.

Middelbaar vs. basisonderwijs

Peter Kwint van de SP hield tijdens de vergadering een uitgebreid betoog om het wetsvoorstel te ondersteunen. “Kinderen leren bewegen wordt al sinds jaar en dag gezien als een belangrijke taak van het onderwijs. Het is aan ons om ten eerste een norm te stellen en ten tweede het onderwijs in staat te stellen om die norm uit te voeren.”
Met die norm bedoelt hij het beoogde aantal uur bewegingsonderwijs dat kinderen moeten krijgen op de basisschool. Op middelbare scholen is deze norm er al. Ze moeten 2 tot 3 uur lichamelijke opvoeding op het rooster hebben staan, afhankelijk van het niveau van onderwijs. Basisscholen in Nederland hebben allemaal de vrijheid om bewegingsonderwijs zelf vorm te geven, er is er vrijwel geen één die dat niet doet. Maar het schijnt dus niet genoeg te zijn.

Vakdocenten

“De hele maatschappij ziet het belang om bewegingsarmoede aan te pakken, maar scholen kiezen helaas onvoldoende voor vakleerkrachten en voldoende gymlessen,” zegt ook Rudmer Heerema van de VDD in de Tweede Kamer. In Tilburg is er een groep van 22 vakdocenten (combinatiefunctionarissen) die vanuit het Beweegteam Onderwijs gymlessen verzorgen op 34 verschillende basisscholen. Het voordeel hiervan is dat onder andere de werkdruk bij de leerkrachten wordt verminderd. Daarnaast krijgen de kinderen kwalitatief beter bewegingsonderwijs omdat de vakdocenten ALO-gediplomeerd zijn.

Sport- en spelactiviteiten

Niet alleen vakdocenten, maar ook leerkrachten met een bevoegdheid om gym te geven, kunnen en mogen in principe bewegingsonderwijs geven. Michel Rog (CDA) gaf aan dat we op moeten passen dat die leerkrachten straks geen bewegingslessen mogen geven omdat vakleerkrachten 3 uur van hun tijd overnemen. Op een basisschool in Goirle krijgen de leerlingen één keer in de week gymles maar daarnaast doen ze ook andere activiteiten met beweging om toch aan de 3 uur te komen waar ze zelf al naar streven. “We hebben niet de tijd om naar de externe gymlocatie te gaan om daar 3 uur te sporten,” zegt Ludo van der Gun. Hij loopt lio-stage op de basisschool en heeft een diploma Vakbekwaamheid bewegingsonderwijs. “Wat wij doen is dat we elke dag een kwartier lang naar buiten gaan om even een spelletje te doen waarin lesstof zit verworven in bewegingsonderwijs, bijvoorbeeld rekensommen waarbij je een stuk moet rennen om de oplossing te zien.”

Verantwoordelijkheid

Toch is een voorbereide gymles in een zaal met materialen en dergelijke, anders dan een spelactiviteit tussen de lessen door. Je bereikt dan echt de doelen van het bewegingsonderwijs, zoals ontwikkelen van motoriek en samenspel. “Het is belangrijk dat er steeds meer bekend wordt over het probleem van bewegingsarmoede bij kinderen en de effecten die dit gaat hebben op onze maatschappij. We hebben dit de afgelopen jaren vrijblijvend neergelegd bij het onderwijs, maar we moeten constateren dat het zijn rol en taak onvoldoende heeft opgepakt,” aldus Heerema (VVD).