Door: Marieke Hanse, Casper Gout en Sacha Loppies

Hoewel het vaak nog lastig is voor de high-fashion industrie, zien we dat sustainable fashion steeds meer aan het opkomen is – ook in modestad Milaan. Met de opwarming van de aarde in het vizier is het van belang dat mensen bewuster zijn van waar hun kleding vandaan komt en op welke manieren we duurzamer om kunnen gaan met kleding. Dit geldt voor zowel de consument als producent. Je kan je garderobe in een vintagewinkel shoppen of kopen van designers die hun kleding no-waste maken. Daarnaast is het altijd mogelijk om zuinig te zijn gewoon wat langer met een kledingstuk te doen. Er zijn nog veel meer duurzame opties die we terugzien in Milaan. Tijdens de Fashionweek draait het om de mode, maar komen we die duurzaamheid ook tegen, als je even goed zoekt.

In het normaal koude, – maar deze week zonovergoten – Milaan, komen alle grote namen uit de fashionwereld samen om met zijn allen in een paar dagen de nieuwste collecties van de grote modehuizen te bekijken. Designermerken als Versace, Moncler en Prada – alle drie opgericht in deze modestad – trekken veel bekijks als ze hun baanbrekende creaties voor het eerst aan het publiek tonen. Dit fenomeen doet zich al voor sinds 1958. Ieder jaar weer een nieuwe collectie. Zelfde liedje, ander jasje – of broekje, shirtje, ander kledingstuk. Deze manier van kleding maken raakt – no puns intended – helaas uit de mode, en ook Milaan moet dus mee met de tijdsgeest.

Waar in de modewereld al veel wordt geëxperimenteerd met biologisch en gerecycled materiaal, lijkt Milaan het klassieke wereldje in stand te houden. Als je niet weet wat er zich achter de schermen afspeelt, zie je alleen chique-geklede dames met dure tassen en grote zonnebrillen, die een taxi uitstappen om te shoppen. De taxi rijdt pas weg als de dames met de nieuwste designerkleding terugkomen, om vervolgens nog meer te kopen bij de eerstvolgende designerboetiek. Ook dit gaat het hele jaar door. Niet erg milieubewust, want na zes maanden zijn de kleren die vandaag leuk waren, alweer passé.

Marieke Hanse

Ach, wat kan je er aan doen? Milaan is een modestad. Die Fashion Week en modehuizen zíjn Milaan. De stad zou niet hetzelfde zijn zonder Giuseppe Zanotti en Stefano Gabbana. Mode is cultuur, en zoals de Italianen zeggen: Non tutte le ciambelle riescono col boco. Cultuur is aan verandering onderhevig. Dat geldt voor modecultuur precies hetzelfde, ook in Milaan.

In deze metropool, waar mode zo’n groot onderdeel van het dagelijks leven is, verdwijnt die cultuur natuurlijk niet met een nachtje slapen. In een stad waar de designermerken op billboards van 15 meter breed staan, voel je je bijna verplicht om die nieuwe Valentino sneakers te kopen, ondanks het feit dat je thuis al drie paar van de afgelopen drie jaar hebt staan. Dat is alleen niet alles wat de hoofdstad van Lombardije te bieden heeft. Natuurlijk, het algemene straatbeeld van Milaan klopt. Dure winkels, grote auto’s, modebewuste mensen. Zelfs als er geen designerboetiek in de buurt is zie je wel een referentie naar een Chanel of een Louis Vuitton. Er is echter zo veel meer te vinden dan dat.

Het is moeilijk, maar als je alle designerwinkels negeert is er nog zo veel meer. Er zijn talloze ateliers van kleine, jonge ontwerpers. Daarnaast heb je in Milaan hele academies waar je vanalles met mode kan doen. Wil je iets ontwerpen? Go ahead! Wil je onderzoeken welke stoffen het beste zijn voor de huid? Niemand houdt je tegen! Als laatste, die cultuur. Langzaam maar zeker verandert ook de Milanese cultuur, alleen is dat niet meteen zichtbaar.

Dus, ja. Milaan Fashion Week is niet alleen maar Versace en Gucci. Integendeel zelfs. Zoals ze in de Duomo zouden zeggen: zoekt en zij gult vinden. Want in Milaan, is mode altijd dichtbij.

Basse-couture

Terwijl jij je espresso opdrinkt en even achterover leunt in de zon, raast de tram voorbij. Het is misschien al wel de tiende keer dat het openbaar vervoer je tafeltje zachtjes doet trillen. Het stadsleven bevalt prima zo. Altijd in beweging. Scooters die elkaar toeterend inhalen, de zakenlui die druk telefoneren, het oude vrouwtje die haar hond uitlaat, het verliefde stelletje die een fles wijn bij de lunch delen, alles komt voorbij. Je betaalt de rekening en loopt onder een oude Romeinse stadspoort door. Het mooiste is er wel van af, maar hij staat er nog – inclusief de imposante zuilen. Counts for something, right? Die klassieke architectuur past wel bij Milaan. In deze klassieke doch moderne stad zie je constant overblijfselen van de Klassieke Oudheid. Ze staan mooi in contrast met de pastelkleurige huisjes, die overal in de stad frapperen.

Marieke Hanse
Het is ondertussen half drie. De winkels gaan weer open en de stad kom nog een beetje meer tot leven. De grotere winkelstraten heb je al gezien, dus je besluit een andere te route te nemen. Zonder dat je het doorhebt stap je een ander soort Milaan binnen. De huisjes hebben dezelfde kleur, de scooters toeteren nog steeds even luid en ook hier wordt er wijn geschonken aan verliefde stelletjes. Maar toch is het anders. Je bent beland in de Via Gian Giacomo Mora, hét vintage walhalla van Milaan.

Wat is vintage? Volgens Urban Dictionary is vintage een bijvoeglijk naamwoord voor artikelen die tot een oudere collectie behoren, maar hedendaags nog steeds als modieus beschouwd worden. Dit zijn doorgaans kledingstukken of accessoires van designermerken.

Voor velen zijn vintage winkels slechts tweedehandszaakjes, maar volgens lifestyleblog Hypebeast is het veel meer dan dat. Vintage is niet alleen een manier van kleden, maar ook een hele levensstijl. Voor sommigen is vintage een stroming binnen de modewereld, waar met minstens net zo veel oog voor detail wordt gekeken naar de stof, merk, kwaliteit en geschiedenis van ieder kledingstuk.

De markt in vintage is erg klein, maar Hilary Belle Walker heeft daar wat op gevonden. Ze opende in april 2013 haar winkel Bivio. De Amerikaanse, die al twintig jaar in Milaan woont, mengde Amerikaanse shopgewoonten met de Italiaanse modecultuur, met een goedlopende zaak als gevolg.

“Waarom zou je je spullen weggooien, terwijl ze nog goed zijn?”, vertelt Walker terwijl ze een jurkje in het kledingrek terug hangt. Ze loopt de winkel verder in en zoekt snel door alle rekken. Ze lijkt op zoek naar een bepaald item, maar de rekken hangen enorm vol. Het is praktisch onmogelijk om daar één artikel met een vluchtige blik tussenuit te vissen.

Het is niet wat we gewend zijn, zo’n vintagewinkel. Als je een eerste stap binnenzet vraag je jezelf af of je niet op een indoor rommelmarkt bent beland, maar als je even de tijd neemt om een rondje te lopen kom je er vanzelf achter dat dat niet het geval is. Hoe vaak vindt je een originele Saint Laurent polo voor zestig euro? Niet in een perfect geordende H&M, maar hier wel – en dat is even wennen.

Tekst loopt door onder de foto’s

{"autoplay":"true","autoplay_speed":3000,"speed":300,"arrows":"true","dots":"true"}

In de winkel is het druk. In de Via Gian Giacomo Mora vind je twee filialen van Bivio. Eentje met mannenkleding, en eentje met vrouwenkleding. Beide zaken lopen goed. In het mannenfiliaal vormt zich een kleine rij. Dat is best bijzonder voor een vintage winkel. De markt is klein, maar het aanbod is hier immens groot.

Hoe dat kan? Walker volgens het zogeheten buy-sell-trade systeem. Één keer per jaar krijgen klanten de kans om vintage items te verkopen aan Bivio. De items die mooi genoeg zijn, worden in de winkel weer doorverkocht. Op deze manier verdient zowel de winkel als de particulier aan het product. Dat is niet alleen goed voor de portemonnee, maar ook voor het milieu.

Je vraagt je vast af waarom het (ver)kopen van vintage kleding goed is voor het milieu. Dat komt omdat het een vorm van recycling is. Door je oude kleding niet weg te gooien maar te verkopen, verleng je de levensduur van het kledingstuk. Dat is niet alleen goed in het kader van recycling, maar ook voor je ecologische voetafdruk. Omdat het shirt wat je in een vintagewinkel koopt al een tijdje geleden is gefabriceerd, hoeven ze geen nieuw shirt voor je te maken. Hierdoor verminder je onder anderen de CO2-uitstoot die vrijkomt tijdens het productieproces van jouw shirt, en dat is natuurlijk weer goed voor op de lange termijn.

In het kader van sustainable fashion lijkt vintagekleding een goede uitgangspositie. Een medewerker van Bivio is ook blij dat hij voor het bedrijf werkt. “Waar aan de andere kant van de stad de peperdure nieuwe collecties worden getoond, koop je hier een trui uit een oude collectie voor slechts een fractie van de originele prijs.” Dat besef heeft nog niet iedereen, maar het begin is hier in ieder geval gemaakt.

Ondertussen is het alweer vijf uur ‘s avonds. De zon is achter de huizen gezakt, de tram komt weer voorbij en de fles wijn is ondertussen – misschien wel al voor de tweede keer – leeg. Terwijl er hier intens wordt gezocht naar bijzondere items, zijn de voorbereidingen voor de runwayshow van Moncler al in volle gang. En dat terwijl je hier bijna hetzelfde shirt hebt voor tweehonderd euro minder.

Misschien is vintage wel een niche. En anders is haute couture gewoon de standaard. Niemand weet het precieze antwoord, en dat is ook helemaal niet erg. Als je hier in de rondte struint, in de Via Gian Giacomo Mora, geldt maar één ding. “Per chi ha stile da vendere.”, kortom: als je stijl hebt kan je het verkopen.

The Next Green Talent

Naast dat kleding in vintage-shops kopen een vorm vaan duurzaamheid is, wordt tijdens Milaan Fashionweek ook aandacht besteed aan andere soorten duurzaamheid. Tijdens The Next Green Talent-expositie van Vogue laten tien jonge ontwerpers hun duurzame en exclusieve collectie zien. We spraken twee van hen, Cora Bellotto en Mozhdeh Matin (Mozh Mozh) en vroegen onder andere wat zij belangrijk vinden aan sustainability.

High fashion

Bellotto ging naar de Domus Academy in Milaan, een instituut met maar liefst 11 opleidingen op het gebied van design en fashion. Het hoofd van deze afdeling van de school is Anna Lottersberger. In het onderstaande interview vertelt ze ons over de high fashion industry in Italië. Daarnaast legt ze ook uit waarom de trend van duurzaamheid langzaam op gang komt en wat ze hier bij de Domus Academy mee kunnen doen.

“Designers should be more sensitive towards sustainability”

Wat is duurzaam?

Merken zijn volgens Lottersberger duurzaam bezig door bijvoorbeeld stoffen te recyclen of van minder ver te laten komen. Echter communiceren ze nog niet naar de buitenwereld dat ze dit doen. Terwijl duurzaamheid toch echt een trend is, volgens Danique Drossaert. Zij studeert International Lifestyle Studies en woont nu in Milaan. Vorig jaar onderzocht zij sustainability binnen verschillende sectoren zoals retail. “Allerlei soorten bedrijven zijn bezig met duurzaamheid. Fashion is een industrie die relatief dicht bij de consument staat, kleding is iets wat je regelmatig koopt.”

Over het algemeen worden de ontwikkelingen rondom duurzaamheid steeds duidelijker zichtbaar. “Er worden steeds meer producten op de markt gebracht met transparante transacties. Het doel van bedrijven is een bepaald bewustzijn bij de mensen creëren om duurzame consumptie te gaan gebruiken. Je ziet aan de transacties hoe alles zich ontwikkeld heeft, van begin tot eindproduct. Zodat mensen ook weten wat ze kopen, dus dat je precies ziet waar heel je product vandaan komt. Dat is transparantie.” Volgens Drossaert is het dan voor de consument ook makkelijker bij de beslissing om iets wel of niet te kopen.

20 duizend liter water

De kledingindustrie is de op één na meest vervuilende industrie van de wereld. We hebben een aantal feiten even op een rijtje gezet:

Loading...

Loading…

Slow-fashion als oplossing?

Tegenwoordig is ‘slow-fashion’ een ontwikkeling die tegen de ‘fast-fashion’ in gaat. Je koopt een item voor een hogere prijs maar de kwaliteit is beter. Je doet er uiteindelijk langer mee dan een goedkoper item van bijvoorbeeld H&M of Zara en zo is slow-fashion duurzaam. “Naast het feit dat je langer van je kleding kunt genieten moeten er op het gebied van duurzaamheid naar meerdere dingen worden gekeken, denk bijvoorbeeld aan vervoer, de manier van produceren en de arbeidsomstandigheden,” zegt Drossaert.

Sustainable luxury

“Sommigen van ons worden zich steeds beter bewust van het feit dat we verantwoordelijk zijn voor het vernietigen van de aarde. Vanwege het toenemende bewustzijn willen ze wel helpen maar tegelijkertijd willen ze ook hun luxe producten behouden. Door de toegenomen kennis en het feit dat men zich realiseert dat zij de oorzaak zijn van de vervuiling van de aarde is er een beweging ontstaan om duurzamer te gaan leven. Via innovatieve technieken proberen ze duurzaamheid van de aarde op te lossen door op zoek te gaan naar duurzame materialen die niet-duurzame materialen kunnen vervangen,” zegt Drossaert in haar onderzoek. De trend van sustainable luxury kan op van alles gebruikt worden maar slaat bijvoorbeeld ook weer op de slow-fashion. “Mensen blijven wel de goede kwaliteit van hun producten ervoor terug willen hebben.”

De trend van duurzaamheid

Marieke Hanse
Het wil nog niet helemaal naar buiten treden, maar veel merken zijn al bezig met duurzaamheid. Tijdens de Fashion Week wordt door middel van bijvoorbeeld exposities, zoals The Next Green Talent Show, aandacht besteed aan sustainability in de fashion industrie. De redenen hiervoor zijn verschillend, maar het lijkt erop dat het komt door marketing, financiën of gewoon een grotere bewustwording. Om een beetje lief te zijn voor de aarde kunnen we als consument steeds vaker kiezen voor vintage kleding of slow-fashion. Dit ligt natuurlijk niet allemaal in handen van de consument. Ook designers moeten doorpakken op dit gebied en op hun eigen manier een steentje bijdragen aan het sustainable worden – of zijn.