Door: Lizenka van Essen
De kranten stromen over met berichten over de verkiezingsuitslag, maar is deze wel betrouwbaar? Hoe werkt het stemmentellen en waarom kan dat niet digitaal? Volgens ethisch hacker Sijmen Ruwhof zijn de verkiezingen veel te gemakkelijk te manipuleren, iets wat hij “super dwaas” vindt.

Optelsoftware
Van een volledig digitale en veilige verkiezing is volgens beveiligingsonderzoeker en ethisch hacker Ruwhof voorlopig dan ook zeker geen sprake. “We vertrouwen blind op een systeem dat tien jaar oud is en zo lek als een mandje.” Als het stemmentellen is afgerond wordt de uitslag in een digitale optelsoftware gezet. Die laatste stap is een vrij onbekende, maar cruciale stap in het proces. 

Dit is ook de stap waar het gigantisch mis kan gaan volgens de hacker: “Met dit systeem is het te gemakkelijk om te frauderen.” Dit komt volgens hem door slecht beveiligde, oude, brakke en onveilige software. Uit onderzoek, gedaan door Ruwhof in 2018, blijkt dat er een vijftigtal beveilingslekken in de software te vinden is. 

Strengere maatregelen
Simpelweg de beveiliging van de software opschroeven is helaas niet de oplossing. Zo legt Ruwhof uit: “Omdat we in Nederland stemgeheim hebben, blijft óf en op wie we stemmen geheim. Hierdoor is het vreselijk moeilijk te achterhalen of de beweerde verkiezingsuitslag daadwerkelijk klopt.” 

Oplossing
De enige effectieve, kortetermijnoplossing is volgens Ruwhof dan ook om het optelsysteem handmatig te controleren. Zo legt hij uit: “Dit systeem kan gebruikt worden om de tijdelijke verkiezingsuitslag snel bekend te maken, maar het is noodzakelijk om het handmatig na te tellen.” Als dit zou gebeuren vindt er een dubbele check plaats. De handmatige eerste telling wordt vergeleken met de berekening van de optelsoftware en andersom. Zo kan er niet meer ongezien gehackt worden.

Verbetering
Toch is er, tot opluchting van Ruwhof, al wel een kleine verbetering zichtbaar. Omdat het sinds vorig jaar verplicht is om het weekend na de verkiezingen de uitslagen te openbaren zijn deze controleerbaar voor burgers. Echter vindt hij wel dat het de taak van de gemeente is om dit te doen. “Nu moeten burgers zelf het initiatief nemen om de uitslagen na te tellen. Als de gemeente hier een paar uur werk in steekt dan is het zeker of de telling wel of niet klopt.” 

Wel heeft Vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kajsa Ollengren aangekondingd te streven naar ontwikkeling van nieuwe software in 2021. Tot die tijd is het hopen dat niemand met de verkiezingsuitslag aan de haal gaat.

Het stemmentellen
Hoe het stemmentellen gaat kan je zien in de onderstaande infographic. Een goede organisatie is van groot belang bij het stemmentellen. De voorzitter van gemeente Dordrecht, eindverantwoordelijke voor het tellen van de stemmen, legt uit hoe het in zijn werk gaat: “Eerst wordt de container waar de stemmen in zit geleegd, vervolgens worden alle stembiljetten uitgevouwen en per partij gesorteerd. Als dat gebeuLizenka van Essenrd is gaat het echt beginnen, er moet geteld worden. Er vinden twee tellingen plaats; per persoon en per partij. Als alles dubbel gecheckt is, worden de aantallen genoteerd en zijn de stempassen en stembiljetten ready to go. Ik breng alle formulieren en passen naar het gemeentehuis waar ze in de digitale optelsoftware worden gezet”, aldus de voorzitter.

Loading...

Loading…