Een op de vier jongeren is mantelzorger, blijkt uit cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Mantelzorg is niet een op zichzelf staand iets; het werk en de beweegredenen erachter verschillen enorm.

Mantelzorgers kiezen er vaak niet zelf voor om dit werk te doen. Volgens Marije Ammerlaan, coördinator jonge mantelzorgers bij Steunpunt informele zorg Breda (StiB), is mantelzorg een breed begrip: “Het kan zijn dat één van je ouders ziek is of een broer(tje) of zus(je) bijvoorbeeld zware autisme heeft. Dan heb je zorgbehoevenden met psychische klachten of fysieke klachten, erge chronische ziektes of verslavingsproblemen. Ieder probleem heeft een andere dynamiek.” Het grote verschil tussen mantelzorg en ‘gewone’ zorg voor een familielid is de tijdsduur: “Als er iemand in de familie een griepje heeft en je verzorgt die persoon, dan kan je dat geen mantelzorg noemen.”

Verschillen
Er is ook een duidelijk verschil te zien tussen de jonge mantelzorgers zelf: “Jonge kinderen van zes tot tien jaar oud zullen vaak emotioneel iets merken. Zo’n kind neemt bijvoorbeeld minder snel klasgenoten mee naar huis, vanwege de thuissituatie. Naarmate het kind ouder wordt, zie je dat hij zorgtaken gaat overnemen waaraan hij veel tijd kwijt is. Daarnaast zie je vaak dat jongeren zich zorgen maken. Ze voelen zich schuldig of cijferen zich weg.”

Guusje Janssen is zelf mantelzorger en zorgt voor haar vader en moeder. Daarnaast zet ze zichzelf ook in voor StiB. Ze vertelt meer over haar ervaringen met mantelzorg op jonge leeftijd en wat voor impact dit op haar heeft.

Begrip
Er zijn een aantal initiatieven om jonge mantelzorgers te helpen. Zo is er de week van de jonge mantelzorger, die dit jaar plaatsvindt van 3 t/m 9 juni. Tijdens deze week kunnen jonge mantelzorgers praten over hun ervaringen. Verder gaan professionals in gesprek met de jongeren om ze wat meer te vertellen over wat ze aan het doen zijn. Het doel is om het thema jonge mantelzorger wat meer aandacht te geven.

StiB maakt zich ook sterk om jongeren te steunen in hun dagelijkse activiteiten. Ammerlaan: “Wij praten net als de andere professionals met de jongeren en doen dat vanuit de vraag hoe het met hen gaat. Veel jonge mantelzorgers krijgen de vraag hoe het met hun familieleden is, maar nauwelijks hoe het nou met hen gaat. Daarnaast moedigen wij de jongeren aan om gevoelens te delen met hun omgeving. Veel jongeren durven dit niet, omdat ze denken dat het alleen maar averechts werkt, maar dat blijkt eigenlijk nooit zo te zijn. We vinden het tevens belangrijk om in gesprek te gaan met ouders, docenten en anderen in hun omgeving, om zo meer begrip voor de mantelzorgers te creëren.”

Tekst gaat verder na de infographic.

Geven en nemen
Niet iedere jonge mantelzorger is ‘verplicht’ om de zorg te verlenen. Er zijn jongeren, vaak studenten, die hun tijd en diensten aanbieden in ruil voor inwoning. Deze studenten betalen weinig tot niks voor hun huurwoning, waardoor ze vaak niet hoeven te werken, zodat ze die tijd kunnen besteden aan de ouderen die bij hen in het verzorgingstehuis wonen. In sommige gevallen gaat het zelfs zo ver dat de jongere in één huis woont met de persoon die hij/zij verzorgt. Nina Kalkman en Puck Meijer wonen allebei in een tehuis en vertellen meer over het leven daar.

Jonge mantelzorgers zijn onmisbaar, maar ook zij hebben af en toe zorg nodig. Daarom is het belangrijk dat er initiatieven bestaan, waarmee voor awareness wordt gezorgd, zeker omdat het aantal zorgbehoevende mensen de komende jaren -zeer waarschijnlijk- gaat stijgen door de blijvende vergrijzing. Ken jij zelf een jonge mantelzorger? Help hem en geef hem iemand om zijn hart bij te luchten.

Gemaakt door: Stefan Kerk en Max Hendrickx.