Het internet maakt zich al een tijd grote zorgen. Het Europees Parlement heeft namelijk na jaren onderhandelen en veel verzet besloten om de richtlijnen voor het auteursrecht aan te passen. Daardoor worden internetplatforms als YouTube en Facebook aansprakelijk voor auteursrechtelijk beschermde video’s, foto’s en muziek.

De nieuwe regelgeving, beter bekend als Artikel 13, zou volgens critici een gevaar zijn voor het ‘vrije internet’. Charlotte Meindersma, jurist en deskundige informatierecht, deelt een andere mening. Zij zegt hier het volgende over: “Zoals Artikel 13 er nu uitziet zullen de gevolgen minimaal zijn.”

Einde bestaan
Dit terwijl verschillende YouTubers de nieuwe richtlijn zien als het einde van hun bestaan. Omdat als gevolg van de nieuwe richtlijn platforms filters moeten gaan installeren die auteursrechtelijk beschermd materiaal weren. Ook vlogger Bradley Braafhart zal zich naar alle waarschijnlijkheid aan moeten passen door de wetgeving.

Onduidelijkheid
De bedoeling is dat platforms straks afspraken gaan maken met de rechthebbenden. Als die afspraken er niet zijn, moet de content worden geblokkeerd (vandaar de naam uploadfilter). Of de regels echt zo uitpakken, moet in de praktijk nog blijken. Meindersma gelooft daar niet in: “Om alles te controleren en te handhaven is praktisch onmogelijk.”

Zo is vooraf gewaarschuwd dat het uploadfilter mogelijk niet in staat zou zijn om memes, grappig bedoelde plaatjes, te herkennen. En stellen veel mensen de vraag wanneer platforms goed genoeg hun best hebben gedaan om de rechthebbenden te beschermen. Het begin van een mogelijke oplossing zou liggen bij de makers, zegt de deskundige. “Zij zouden zelf actief moeten controleren en actie ondernemen op het moment dat hun content wordt gebruikt zonder toestemming.

Winnaars
Het internet is dus de grote verliezer in dit verhaal. Maar makers, zoals artiesten of filmproducenten zijn erg blij met het besluit van het Europees Parlement. Hun werk wordt nu vaak zonder toestemming geüpload naar online platforms. Pas als het online staat kan de rechthebbende bezwaar maken, maar die is dan eigenlijk altijd al inkomsten misgelopen.

Iets waar Meindersma geregeld mee in aanraking komt omdat zij als jurist makers verdedigt wiens werk onrechtmatig wordt gebruikt. “Dit probleem kan meestal verholpen worden door YouTube zelf maar bij de moeilijkere kwesties stap ik in”, legt ze uit.

Robbert Baruch is lobbyist voor Buma/Stemra, de organisatie in Nederland die de belangen behartigt van componisten, tekstdichters en muziekuitgevers op het gebied van muziekauteursrecht. Hij heeft zich hard gemaakt voor Artikel 13 en zat in de zaal toen het Europees Parlement instemde met de nieuwe richtlijn.

 

Terug- en vooruitblik
Er rest alleen nog de vraag of Artikel 13 er wel komt. Met de stemming van het Europees Parlement is namelijk het eindstation nog niet bereikt. Eind april moet de raad van ministers instemmen met de nieuwe richtlijn voordat het in kan gaan. De algemene verwachting is dat dat gaat gebeuren. Daarna krijgen lidstaten zo’n twee jaar de tijd om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving. Dit is voer voor de toekomst.

Maar de discussie rondom Artikel 13 is al een lange tijd gaande. Meindersma betwijfelt of er licht aan het einde van de tunnel komt. Het moet nog maar blijken of het artikel niet van de baan gaat.” Wat er in het verleden gebeurde rondom Artikel 13 is te zien in onderstaande tijdlijn.